Bitpazarı keşfinde başlayan plak yolculuğu 40 yıldır devam ediyor
Ankara merkezli plak işletmecisi Gürkan Gürbüz, 1980'lerin başında başladığı koleksiyonculuğu bugün de sürdürüyor. Bir zamanlar ev salonlarının baş köşesini dolduran pikaplar ve plaklar, dijital çağda bile nostalji arayanların ilgisini canlı tutuyor. Gürbüz, plakların kendine has cızırtısı ve geçmişi hatırlatan deneyiminin koleksiyonerler için ayrı bir değeri olduğuna dikkat çekiyor.
Bitpazarından koleksiyona:
Gürbüz'ün plak serüveni Ankara Bitpazarı ile başladı. İlk yıllarda Cem Karaca gibi isimlerle başlayan koleksiyon, zamanla Türk müziğinin unutulmaya yüz tutmuş örneklerine yöneldi. Gürbüz, Avrupa plaklarının daha yaygın basıldığını, oysa Aşık Mahsuni Şerif veya Neşet Ertaş gibi sanatçıların kayıtlarının büyük çoğunlukla yalnızca Türkiye'de bulunduğunu belirterek neden Türk plaklarına öncelik verdiklerini açıklıyor.
Bitpazarı için Gürbüz, burayı 'sürprizlerle dolu' ve 'Türkiye'nin en heyecanlı yerleri' arasında sayıyor. Eskiden gençlik yıllarında çok değerli materyaller bulduklarını, günümüzde ise malzemeyi daha dikkatli eleyerek seçtiklerini söylüyor.
Plakların dönüşü ve korunması:
Gürbüz, kaset ve CD döneminin geride kaldığını ve plağın kesin bir dönüş yaptığını vurguluyor. 1968 gibi yıllarda az sayıda basılmış albümlerin çoğunun zaman içinde tahrip olduğunu, şimdi ise o kayıtların yeni baskılarla tekrar piyasaya girdiğini aktarıyor. İlk baskıların amatörce başladığını ama günümüzde kalite standartlarının yükseldiğini ifade ediyor.
Ayrıca koleksiyonculuk kültürünün, müzik malzemelerinin saklanma bilincini artırdığını belirtiyor. 1970'li yıllara ait kayıtların ve 1990'larda bile bulunamayan bazı plakların hızla tükenişinin temelinde bilinçsiz kullanımı görüyor; Avrupa örneğinde ise daha titiz bir kullanım alışkanlığı olduğunu ekliyor.
Keşif heyeti ve taş plakların önemi:
Gürbüz, özellikle taş plak dönemine ait kayıtların kataloglama eksikliği nedeniyle hâlâ sürprizler taşıdığını söylüyor. Taş plaklarda yöresel kayıtların daha az basılmış olmasından dolayı bulunmasının daha zor olduğunu, Karadeniz ve Güneydoğu gibi bölgelerin mahalli kayıtlarının büyük şehirlerde yaygın olmadığını anlatıyor. Bu tür bir plağı keşfettiklerinde büyük bir mutluluk yaşadıklarını dile getiriyor.
Her plağın bir yaşanmışlığı olduğunu vurgulayan Gürbüz, örneğin Esin Engin ya da Müzeyyen Senar kayıtlarının kaç düğünde çalındığını ya da kaç kişinin duygulanmasına vesile olduğunu düşünmenin koleksiyonculuk açısından önemli olduğunu söylüyor. Aynı zamanda bir sanatçının ilk ve son dönem kayıtlarına verdiği değerin yüksek olduğunu, orta dönemlerin ise genelde yüksek satış rakamlarına ulaştığını belirtiyor.
Gürbüz, plak dünyasında başlangıç için Zeki Müren, Orhan Gencebay, Erkin Koray, Cem Karaca, Barış Manço ve Sezen Aksu gibi isimlerin dinleyicilere kapı araladığını; araştırma ilerledikçe daha farklı sanatçılarla karşılaşmanın bu tutkunun sürekliliğini sağladığını ifade ediyor. 55 yaşındaki işletmecinin dört dekadı bulan serüveni, plak merakının bugün de canlı olduğunu gösteriyor.
GÜRKAN PLAK İŞLETMECİSİ GÜRKAN GÜRBÜZ, 1980’LERİN BAŞINDA BİTPAZARINDA KOLEKSİYONCULUKLA BAŞLAYAN PLAK TUTKUSUNU BUGÜN DE SÜRDÜRÜYOR.
