Kars kazında besi dönemi başladı:
Kars’ın yöresel lezzetleri arasında yer alan Kars kazı, 3 Ekim 2023 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaretle tescillenmişti. Bu yıl yaz boyunca doğal ortamda büyütülen kazlarda kış öncesi besi dönemi başladı. Susuz ilçesinde uzun yıllar görev yapan Ali Yeğin, belediye başkanlığını bıraktıktan sonra kurduğu çiftlikte yaklaşık 6 yıldır kaz yetiştiriciliği yapıyor.
Yetiştirme ve besleme süreci:
Yeğin ve diğer üreticiler, geleneksel yöntemlerle yetiştirdikleri kazları kesim öncesinde arpa ile besliyor. Yetiştirme süreci yaklaşık 6 aylık olup, yaz aylarında doğal ortamda büyütülen kazlar soğuk hava ve karla buluşma dönemine girerken besiye alınıyor. Yeğin, "Kaz soğuğa kışa kendini hazırlıyor. Daha yağlı oluyor, eti çok daha leziz oluyor" diyerek soğuk mevsimin et kalitesine etkisini vurguluyor.
Karın ve coğrafi işaretin önemi:
Kars’ta kar yağışı, kazların kesim dönemi açısından belirleyici kabul ediliyor. Besiciler, kazların karla buluşmasının ardından yağlandığını ve kesim için en uygun lezzet seviyesine ulaştığını söylüyor. Coğrafi işaret adı altında tescillenen ürünün menşei ve yetiştirme biçimi, üreticilere göre lezzet ve kalite farkını belirliyor; bu yüzden 3 Ekim 2023 tarihli tescilin korunması önem taşıyor.
Üreticilerin rekabet endişesi:
Yeğin, kent dışından getirilen kazların "Kars kazı" adıyla satılmasından rahatsız olduğunu belirtiyor: "Dışarıdan çok var. Kars kazı tescilendi. Ama dışarıdan Kars kazı diye getiriyorlar." Üreticiler, dışarıdan getirilen kazların fabrika atıkları veya farklı yemlerle beslenip kilo açısından avantaj sağladığını, ancak tat ve kalite bakımından yerel üretimden farklı olduğunu ifade ediyor. Bu durumun küçük üreticiler üzerinde ekonomik baskı oluşturduğunu söylüyorlar.
Tüketici uyarısı ve sürdürülebilirlik çağrısı:
Yerel üreticiler, tüketicilere alışverişte ürünün menşeine dikkat etmeleri çağrısında bulunuyor. Yaz boyunca emek verilerek yetiştirilen kazların, soğuk hava koşulları ve geleneksel besleme ile olgunlaştıktan sonra kesildiği vurgulanıyor. Üreticiler, yerel üretimin desteklenmesinin Kars kazı yetiştiriciliğinin sürdürülebilirliği için kritik olduğunu belirtiyor.
Karla buluşan, besiye alınan ve geleneksel yöntemlerle yetiştirilen kazlar, kesim sonrası Kars mutfağının vazgeçilmez lezzetlerinden biri olarak sofralara ulaşmaya hazırlanıyor. Çiftlik sahipleri ve besiciler, doğru menşe etiketlemesinin hem üreticiyi koruyacağını hem de tüketiciyi yanıltmaktan alıkoyacağını ifade ediyor.
KARS'IN YÖRESEL ÜRÜNLERİ ARASINDA ÖNEMLİ BİR YERE SAHİP OLAN VE 3 EKİM 2023 TARİHİNDE TÜRK PATENT VE MARKA KURUMU TARAFINDAN COĞRAFİ İŞARETLE TESCİLLENEN KARS KAZINDA KESİM ÖNCESİ BESİ DÖNEMİ BAŞLADI.
