Sivas'ta kalan bir zanaat: bebekler için şimşir kaşık
Sivas'ın zanaatkarlar çarşısında çalışan Halit Yıldızeli, unutulmaya yüz tutmuş kaşık oymacılığı geleneğini yaşatıyor. Kendi tasarımı olan şimşir ve zeytin ağacından mama kaşıkları özellikle bebek beslenmesinde sağlıklı alternatif arayan ailelerin ilgisini çekiyor. Hem malzeme seçimi hem de şekilsel düzenlemelerle amaç, anne ile bebeğin kucağında rahat ve güvenli bir beslenme deneyimi sunmak.
Tasarım ve üretim süreci:
Yıldızeli, kaşıkları ergonomik olarak tasarlıyor; kaşığın yuğuya benzeyen yapısı annelerin kucağında bebeğe yemek yedirmeyi kolaylaştırıyor. Tasarımda sağ el ve sol el kullanımına uygun alternatifler bulunuyor. Her bir kaşık kesme, şekil verme ve yontma işlemlerinden geçiyor; ustanın belirttiğine göre bir kaşığı tamamlamak bir gününü alıyor. Üretimin tamamı makine kullanılmadan, el işçiliğiyle gerçekleşiyor ve arkası kesilmeden üretilen parçalar teslim ediliyor.
Malzeme seçimi ve sağlık iddiaları:
Usta, şimşir ağacı ve zeytin ağacının tercih sebeplerini şöyle özetliyor: 'Şimşir ağacı, doğada tek mikrop, bakteri tutmayan ağaç türü. Bir de zeytin ağacı kullanıyoruz. Zeytin ağacı da kesildikten ve şekil aldıktan sonra hala dokusunda zeytin yağı bulundurduğu için içine su çekme ihtimali en zayıf ağaç.' Bu özellikler, plastiğe ve metale göre ahşabın daha sağlıklı bir seçenek olduğu görüşünü destekliyor ve ebeveynlerde güven oluşturuyor.
Yıldızeli, el yapımı kaşığın talep görmesinin nedenini, 'Rağbetin nedeni sağlıklı ve el yapımı olması' sözleriyle açıklıyor. Şu an bekleyen 7 tane sipariş bulunduğunu ve hem şehir içinden hem de yurt dışından gönderimler yaptığını belirtiyor. Ayrıca, 'İstiyorum ki ahşap kaşık sağlıklı olduğu için herkes kullansın' diyerek zanaatı sürdürme amacını ifade ediyor.
Usta, kaşığın bebeğin ilk beslenme dönemlerinde ortaya çıkabilecek rahatsızlıkları azaltma hedefiyle geliştirildiğini ve beslenme konusunda kaşığın sağlıklı olmasına önem verdiğini vurguluyor. Şehir dışı ve yurt dışı taleplerinin artması, Sivas'taki bu küçük atölyenin el yapımı ürünlerine olan ilginin sürdüğünü gösteriyor.
HALİT YILDIZELİ
