Barak kültürünün iç sesi:
Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Gazikültür Yayınları, kentte sözlü gelenekleri ve yakın dönem toplumsal hafızayı kayıt altına alan yayınlarına bir çalışma daha ekledi. Baraknağme: Bir Barak Ozanının Hatıraları, Barak kültürünün önde gelen temsilcilerinden ozan Derviş Hüseyin Yıldırım’ın anılarını, torunu Ceren Yıldırım tarafından yayına hazırlandı ve satışa sunuldu.
Kitap, Zeugma Mozaik Müzesi Müze Mağazası ile 25 Aralık Kahramanlık Panoraması ve Müzesi Müze Mağazası’nda okuyucuyla buluşuyor. Eser, Barak yöresinin içinden doğan bir anlatının doğrudan hafızasını aktararak, dışarıdan gözlenen akademik çalışmalardan ayrılıyor.
Eserin anlatısı:
Baraknağme, yazarının ilk sazla tanışmasından türkü söylemeye başlamasına, askerlik hatıralarından uzun hastane yıllarına; berberlik mesleğinden belediyedeki çalışma yaşamına kadar uzanan bir yaşam öyküsünü aktarıyor. Ozanın şiire ve türkülere sığınması, eseri yalnızca bir biyografi olmaktan çıkarıp insan iradesi, yalnızlık ve hayata tutunma üzerine güçlü bir tanıklığa dönüştürüyor.
Kitapta, ozanın kişisel anlatıları aracılığıyla Barak türkülerinin doğası, sazın rolü ve sözlü geleneğin kuşaktan kuşağa aktarılan mekanizmaları ayrıntılı biçimde ele alınıyor. Anlatılar, dönemin gündelik yaşamını, eski meslekleri ve bireysel deneyimleri bağlam içinde sunuyor.
Toplumsal hafıza ve görsel arşiv:
Çalışma, Barak odalarının işlevi, köy sohbetleri, toplumsal dayanışma biçimleri, evlilik gelenekleri, başlık parası, berdel, çeyiz hazırlıkları, düğünler ve gelin alma törenleri gibi ritüelleri canlı ayrıntılarıyla kayda geçiriyor. Ayrıca aba güreşinin tarihçesine dair bilgiler de eserde yer alıyor.
Kitapta bulunan eski aile ve köy fotoğrafları, anıların görsel hafızasını güçlendiriyor; Derviş Hüseyin Yıldırım’ın ailesi, askerlik ve hastane yılları ile Barak yöresinin tanınan simalarına ait kareler eserin belge değerini artırıyor. Eserde anılan isimler arasında Ezo Gelin, Döne Gelin, Hösün Ağa, Mecit Ağa, Celal Oğlan, Daşdemir Hoca, Bilal Bey, Bediroğlu, Kozanoğlu, Alagözlü Bodo, Veled Bey, Badalı Nahsen, Kılınçoğlu, Bey Mail, Aşık Emrah ve Aşık Garip gibi yerel hafızada önemli yeri olan kişiler bulunuyor.
Prof. Dr. Halil İbrahim Yakar (GBB Kültür A.Ş. Genel Müdürü ve Gazikültür Yayınları Genel Yayın Yönetmeni) eserle ilgili olarak şunları söyledi: "Barak kültürü, Gaziantep’in ortak hafızasını besleyen en güçlü kültürel kaynaklardan biridir. 'Baraknağme', Barak’ı doğrudan doğruya bu kültürün içinde yetişmiş bir ozanın hafızasından hareketle anlatmaktadır. Bu özelliği, kitabı hem edebî hem de tarihî bakımdan değerli kılmaktadır."
Baraknağme, bölgesel sözlü kültürün korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması açısından hem akademik hem de halka dönük bir kaynak niteliği taşıyor. Yayın, yerel hafızanın canlı tutulması için yapılan çalışmaların somut bir örneği olarak değerlendiriliyor.
GAZİANTEP BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ GAZİKÜLTÜR YAYINLARI, GAZİANTEP’İN SÖZLÜ KÜLTÜRÜNÜ, HALK EDEBİYATINI VE YAKIN DÖNEM TOPLUMSAL HAFIZASINI KAYIT ALTINA ALAN ESERLERİNE BİR YENİSİNİ DAHA EKLEDİ.
