Bakır Kapların Kullanımı Azaldı, Kalaycılık Mesleği Zorlanıyor
Teknoloji ve mutfak alışkanlıklarındaki değişimle birlikte bakır kapların kullanımında belirgin bir düşüş yaşanıyor. Günlük mutfaklarda çelik, krom ve alüminyum ürünlerin yaygınlaşması, geleneksel kalaycılık mesleğine doğrudan etki etti. Trabzon'da 54 yıldır bu işi sürdüren ustalar, çeyiz kültüründeki değişimin ve modern mutfak eşyalarının tercih edilmesinin sektörü küçülttüğünü belirtiyor.
Ustanın Anlatımı: Kuymağın Kalıcılığı, Kalaycılığın Azalan İşi
Trabzon'da 54 yıldır kalaycılık yapan 65 yaşındaki Muzaffer Göle, eskiden evlerde bakır kapların yaygın olduğunu, çeyizlerde 50-60 parça bakır eşyanın yer aldığını hatırlatıyor. Göle, günümüzde evlerde neredeyse sadece kuymak tavası gibi bazı geleneksel ürünlerin kaldığını ve bu ürünün evlerde demirbaş hâline geldiğini vurguluyor.
Göle, lokantaların sağladığı taleple ayakta kalmaya çalıştıklarını ifade ediyor: şu anda lokantaların getirdiği bakır kapları kalaylayarak işlerini sürdürdüklerini belirtiyor. Mesleğin önceki dönemlerinde çarşıda 7-8 kalaycı bulunurken bugün sayının 2'ye düştüğünü, kalaycılığın adeta bitiş noktasına geldiğini aktarıyor.
Lezzet, Sağlık ve Kuşak Farkı
Usta, bakır kaplarda pişen yemeklerin lezzet ve sağlık açısından farkını koruduğunu söylüyor: bakır kaplarda pişen yemeklerin hem daha lezzetli hem de daha sağlıklı olduğuna dikkat çekiyor. Ancak yeni neslin tercihlerinin değişmesi nedeniyle bu avantajların yaygın kabul görmediğini belirtiyor.
Çeyiz geleneğinin de farklılaştığını anlatan Göle, eskiden bakırın çeyizlik olarak alınıp saklandığını, artık çeyizlerde çelik setlerin tercih edildiğini vurguluyor. Mahalle aralarında kalaycı dükkanlarının ve seyyar kalaycıların bulunduğu dönemlerin geride kaldığını, kendilerinin bu mesleğin son temsilcilerinden olduklarını ifade ediyor.
Mesleğe Bağlılık ve Geleceğe Bakış
Mesleğini sevdiğini ve 54 yıl boyunca bu işi icra ettiğini söyleyen Göle, eğer tekrar seçim hakkı olsaydı yine kalaycılığı seçeceğini belirtiyor. Bu vurgu, hem kişisel bağlılığı hem de mesleğin kültürel bağlamdaki önemini ortaya koyuyor.
Özetle, bakır kapların günlük kullanımındaki gerileme, çeyiz alışkanlıklarındaki dönüşüm ve modern mutfak eşyalarının yaygınlaşması kalaycılık sektörünü küçültmüş; ancak bazı geleneksel ürünler ve ticari talepler, ustaların mesleki varlığını sınırlı da olsa sürdürmesine olanak sağlıyor.
MUTFAK ALIŞKANLIKLARININ DEĞİŞMESİYLE BİRLİKTE BAKIR KAPLARIN KULLANIMI BÜYÜK ÖLÇÜDE AZALDIĞI BELİRTİLDİ.
