Bakan Fidan, komisyon toplantısında vize sorununa ilişkin değerlendirme yaptı
Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonu'nda Dışişleri Bakanı Hakan Fidan tır şoförlerinin yaşadığı vize problemini ve bu soruna ilişkin yürütülen diplomatik çalışmaları anlattı. Komisyon, AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplanırken toplantıda ayrıca Avrupa Birliği Başkanlığı, Türk Akreditasyon Kurumu ve Türkiye Ulusal Ajansının bütçe ve denetim raporları ele alındı.
Toplantıda söz alan Yeni Parti Antalya Milletvekili Cavit Arı tarafından yöneltilen soruya yanıt veren Fidan, meseleye ilişkin hem uygulama hem de diplomasi boyutlarını aktardı.
Schengen uygulamasının sınır kapılarındaki etkisi:
Fidan, Bulgaristan’ın Schengen Bölgesi’ne girişinin ardından vize uygulamalarında standartlaşmanın arttığını ve bunun sınır kapılarındaki işleyişi değiştirdiğini belirtti. Buna göre, geçmişte sınır kapılarında şoförlerin mevcut vizesinin ne kadar süre kaldığına insan müdahalesiyle bakılırken, şimdi bu bilginin makineler tarafından değerlendirildiğini söyledi. Bakan, bu değerlendirmenin vize türü ve süresi esasına göre otomatik ihlal tespiti yapabildiğini vurgulayarak, 180 günlük vize sahibi bir şoförün bile en fazla 90 gün kalabileceği örneğini verdi: "180 günlük vize almış birisi 90 gün maksimum kalabilir. 91’inci gün kaldığı zaman ihlal etmiş oluyor."
Bu yeni uygulamanın ani devreye girmesi nedeniyle sınır kapılarında kısa süre içinde yoğun bir tıkanma yaşandığını aktaran Fidan, sürecin şoförlerin otomatik olarak ret almasına yol açtığını kaydetti.
Diplomasi trafiği ve önerilen alternatifler:
Bakan, sorunun çözümü için hemen diplomatik temaslara başladıklarını söyledi. İlk temaslarda Bulgar hükümetinin "Elimizden bir şey gelmiyor" yanıtı üzerine doğrudan görüşmeler yürüttüğünü belirten Fidan, Bulgaristan Başbakanı ve Dışişleri Bakanı ile yapılan konuşmalar sonucunda geçici süre uzatımlarının sağlandığını aktardı: "Bulgaristan Başbakanı bu konuda yardımcı oldu, '10 günlük bir uzatmaya gidelim, bir haftalık uzatmaya gidelim' dedi."
Fidan, bununla birlikte konunun yalnızca Türkiye için değil, AB için de bir tedarik zinciri ve bağlantısallık sorunu haline geldiğini vurguladı. Bu kapsamda iki temel alternatif üzerinde durulduğunu ifade etti: birincisi şoförlere D tipi vize verilmesi, ikincisi ise ihlal kaydı olmayan şoförlerin sisteme dahil edilmesi. Bakan sözlerini, "Şu anda AB ile beraber çalışıyoruz" ifadesiyle özetledi ve bağlantısallık meselesinin her iki taraf için kritik olduğunu belirtti.
Komisyon çalışmaları, Bakan Fidan’ın sunumunun ardından diğer milletvekillerinin bütçe değerlendirmeleriyle devam etti. Fidan’ın aktardığı diplomasi trafiği ve kısa vadeli çözümler, sınır kapılarındaki uygulamanın getirdiği yeni düzenlemelerle birlikte izlemeye devam edilecek unsurlar olarak öne çıktı.
Öne çıkan noktalar: Schengen uygulamasındaki otomatik kontrol mekanizması, vize süresi ihlallerini hızla tespit ediyor; Bulgaristan ile sağlanan geçici uzatmalar ve AB ile sürdürülen ortak çalışma ise hem geçici hem kalıcı çözüm arayışlarının merkezinde yer alıyor.
DIŞİŞLERİ BAKANI HAKAN FİDAN, TIR ŞOFÖRLERİNİN VİZE SORUNUNA İLİŞKİN, "ŞU ANDA AB İLE BERABER ÇALIŞIYORUZ. AB'YE GİDEN BAĞLANTISALLIK YOLLARINI AÇMAYA ÇALIŞIYOR. ONUN İÇİN BU KONU DA BİR BAĞLANTISALLIK SORUNU ASLINDA. ONLAR DA EN AZ BİZİM KADAR ENDİŞELİLER. BERABER ÇÖZMEYE ÇALIŞIYORUZ" DEDİ.