Uluslararası adalet divanı: Myanmar'ın Rohingya'ya yönelik fiilleri soykırım niteliğinde

UAD, Gambiya’nın davasında Myanmar’ın 2017 operasyonlarını Rohingya'ya karşı soykırım saydı; karar mağdurlar için uluslararası hukuki tanıma sağladı.

Yayın Tarihi: 19.11.2026 19:37
Güncelleme Tarihi: 19.11.2026 19:37

Uluslararası adalet divanı: Myanmar'ın Rohingya'ya yönelik fiilleri soykırım niteliğinde

UAD kararı ve Yüksel'in açıklaması:

TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, TBMM'de düzenlediği basın toplantısında Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) Gambiya tarafından açılan dava sonucu nihai kararını verdiğini açıkladı. Yüksel, Divan'ın 2017'de Arakan eyaletinin kuzeyinde yürütülen operasyonlar sırasında Arakanlı Müslümanlara, yani Rohingya'ya karşı soykırım işlendiğine hükmettiğini belirtti.

Yüksel, bu kararın katledilenlerin, cinsel şiddete maruz kalanların, köyleri yakılıp yıkılanların ve vatandaşlıktan ile temel haklardan mahrum bırakılarak yerlerinden edilenlerin yaşadığı zulmün uluslararası yargı tarafından hukuken tespit edilmesi anlamına geldiğini vurguladı.

Kararın bulguları ve delillere ilişkin tespitler:

Yüksel, Divan kararında 2017 operasyonlarında yaklaşık 10 bin kişinin hayatını kaybettiği, çocukların ağır şiddete maruz bırakıldığı ve yaygın cinsel şiddet uygulandığının tespit edildiğini aktardı. Kararda, Arakanlı Müslümanların yaşam koşullarının sistematik biçimde ortadan kaldırıldığı; vatandaşlık, eğitim, seyahat, sağlık ve kamu hizmetlerine erişimin sınırlandırılması ile doğumların engellenmesine yönelik uygulamaların ayrımcı politikalar kapsamında değerlendirildiği belirtildi.

Divan, operasyonların özellikle Arakanlı Müslümanları hedef aldığını, köylerin yaklaşık %40'ının yıkıldığını ve boşaltılan bölgelere başka toplulukların yerleştirildiğini kaydetti. Çocukların öldürülmesi, grubun gelecekteki varlığını hedef alan deliller arasında sayıldı. Ayrıca üst düzey askeri yetkililerden Min Aung Hlaing başta olmak üzere yayılan nefret söylemlerinin koordineli olduğu tespit edildi. 2016'da 80 binden fazla Arakanlı Müslümanın yerinden edilmesi de göz önünde bulundurularak 2017 fiilleri sistematik bir politikanın parçası kabul edildi.

Divan, terörle mücadele gerekçesinin soykırım kastını ortadan kaldırmayacağını vurguladı ve delillerin bütününü değerlendirerek Myanmar'ın eylemlerinden çıkarılabilecek tek makul sonucun Arakanlı Müslümanları kısmen yok etme kastı olduğu sonucuna ulaştı.

Uluslararası hukuk açısından taşıdığı önem:

Yüksel, kararın Myanmar ve Arakan ile sınırlı olmadığını; getirilen hukuki tespitlerin başka dosyalarda içtihat oluşturabileceğini belirtti. Kararın, soykırım kastının ispatı, terörle mücadele iddialarının sorumluluğu ortadan kaldırmayacağı, üst düzey yetkililerin açıklamalarının tespitteki önemi, çocuklar ve sivillerin sistematik hedef alınmasının hukuki önemi gibi ölçütleri netleştirdiğini ifade etti.

Yüksel, kararın ayrıca devletlerin soykırımı önleme yükümlülüğünün ciddi riskin ortaya çıktığı andan itibaren doğduğunu, delillerin korunması ve etkili soruşturma yürütülmesi yükümlülükleri ile mağdurların tazminat hakları konusunda önemli sonuçlar getirdiğini söyledi. Kararın, Gambiya'nın 11 Kasım 2019'da İslam İşbirliği Teşkilatı'nın desteğiyle başlattığı hukuki mücadelenin bir sonucu olduğunu ve uluslararası dayanışmanın örneği olduğunu vurguladı.

Yüksel, Uluslararası Adalet Divanı'nın kuruluşundan bu yana ilk kez bir devletin soykırım fiillerinden doğrudan sorumlu olduğuna hükmettiğini belirterek, bu tarihi tespitin soykırım mağdurlarının adalet arayışlarına önemli bir hukuki karşılık sağladığını kaydetti.

TBMM ADALET KOMİSYONU BAŞKANI VE AK PARTİ İSTANBUL MİLLETVEKİLİ CÜNEYT YÜKSEL(SOLDA)...

TBMM ADALET KOMİSYONU BAŞKANI VE AK PARTİ İSTANBUL MİLLETVEKİLİ CÜNEYT YÜKSEL(SOLDA), "ULUSLARARASI ADALET DİVANI (UAD) MYANMAR'IN ARAKANLI MÜSLÜMANLARA ROHİNGYA KARŞI SOYKIRIM İŞLEDİĞİNE HÜKMETMİŞTİR" DEDİ.

Yazar
EDİTÖR

Hüseyin Aydın

Ben Hüseyin Aydın, 34 yaşındayım, İstanbul'dayım. aksiyon.com.tr'nin Gündem ekibinde adliye ve hukuk muhabiriyim. Karmaşık dava dosyalarını alıp, herkesin anlayacağı şekilde sadeleştirmek benim işim. Detaylara çok önem veririm, titiz çalışırım.