Bakan Bolat, Ürün Güvenliği Haftası Açılışında Dijitalleşme ve Denetim Adımlarını Paylaştı
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Bakanlık tarafından düzenlenen Ürün Güvenliği Haftası Açılış Konferansı'nda, Türkiye'de ürün güvenliği bilincinin artırılması amacıyla yürütülen çalışmaların kapsamını ve dijital dönüşümün getirdiği yeni sorumlulukları aktardı. Bolat, programın Ticaret Bakanlığı ile Avrupa Birliği Daimi Delegasyonu arasındaki iş birliğinin somut bir örneği olduğunu vurguladı.
Dijitalleşme, Yapay Zeka ve Güvenlik Paradigmasındaki Değişim
Bolat, üretim süreçlerine entegre olan yapay zeka ve akıllı ürünlerin ürün güvenliği tanımını değiştirdiğini belirterek, güvenlik paradigmasının artık yazılım hataları, güncellemeler, otonom cihaz arızaları ve siber güvenlik risklerini kapsadığını söyledi. "Güvenlik paradigması artık birbirleriyle bağlantılı tehditleri de kapsayacak şekilde yazılım hataları ve güncellemeleri sonucunda ortaya çıkabilecek sorunları, ihlalleri, otonom cihaz arızaları ve siber güvenlik gibi riskleri içermek zorundadır."
Dijital Ürün Pasaportu ve Sürdürülebilirlik
Bakanlık çalışmalarına ilişkin Bolat, "Dijital ürün pasaportu mekanizmasının ülkemizce uygulanmasına yönelik çalışmalar da Ticaret Bakanlığımızca sürdürülmektedir." ifadelerini kullandı. Dijital ürün pasaportunun, sürdürülebilirlik ve döngüsellik hedefleri bağlamında ürün zincirinin tüm aşamalarının şeffaf ve izlenebilir hale gelmesini sağladığını aktardı. Ayrıca, "E-ticarette ürün güvenliğinin temel kurallarını oluşturan Genel Ürün Güvenliği Tüzüğü de Ticaret Bakanlığımız tarafından uyumlaştırılmaktadır."
TAREKS Yenilemesi ve Performans Verileri
Bolat, TAREKS sisteminin yapay zeka destekli yeni bir yapıyla yenilendiğini belirterek, bu sayede kayıt ve yetkilendirme prosedürlerindeki evrak yükünün azaldığını aktardı. Paylaşılan verilere göre TAREKS'te kayıtlı aktif firma sayısı yüzde 8 artışla 130 bine, aktif kullanıcı sayısı ise yüzde 48 artışla 32 bine yükselmiştir. Ayrıca sanayi ürünlerinin ithalatı için TAREKS'e yapılan başvuruların 2025 ilk üç ayında 1 milyon iken, 2026 ilk üç ayda yüzde 30 artışla 1,3 milyona ulaştığı bildirildi. Bolat, TAREKS'in günlük ortalama 20 bin başvuruyu risk analizi sürecinden başarıyla geçirdiğini vurguladı.
e-Ticaret Denetimleri, EPGD Sistemi ve İlan Yükümlülükleri
e-Ticarette denetimlerin 2025 mevzuatıyla daha etkin hale geldiğini belirten Bolat, vatandaşların internette ürünlerin güvenlik uyarılarını, uygunluk işaretlerini ve imalatçı-ithalatçı bilgilerini rahatça görebildiğini söyledi. Yurt dışı kaynaklı internet sitelerinin Türkiye'ye satış yapabilmesi için Türkiye'de yerleşik bir iktisadi işletme bulundurma zorunluluğu ve elektronik ticaret platformlarının ürün güvenliği temas noktası belirleme yükümlülüğü getirildiği aktarıldı. Bu çerçevede platformların güvensiz veya mevzuata aykırı ilanları tespit edildiğinde bildirimden itibaren en geç 24 saat içinde yayından kaldırma zorunluluğu bulunduğu hatırlatıldı.
EPGD sistemiyle ilgili olarak Bolat, sistemin PGD kuruluşlarına veri temelli, hızlı ve risk odaklı karar alma kapasitesi kazandıracağını belirtti. Sistemde web tarama, veri toplama, risk analizi, yapay zeka destekli metin ve görsel analizi, şüpheli ürün tespiti ve sınıflandırılması ile kurumlar arası veri paylaşımının bir arada yürütüleceği ifade edildi. EPGD'nin pilot aşama testlerinin kısa sürede tamamlanıp kullanıcıların hizmetine açılacağı bildirildi. Bakanlığın vizyonu olarak "Güvenli Ürün, Güvenli Gelecek" vurgulandı.
Mevzuat Uyumları ve Uluslararası İş Birliği
Bolat, döngüsel ekonomi ve eko-tasarım kapsamında "Eko-tasarım Gereklilikleri Tüzüğü"nün Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile uyumlaştırıldığını belirtti. Ürün güvenliği mevzuatında yapay zeka ve siber dayanıklılık konularının ilgili kurumlar tarafından önceliklendirildiğini, tüm bu süreçlerde Avrupa Birliği Komisyonu ile sürdürülen dijital diyalog sürecinin etkin kullanıldığını aktardı.
Proje ve Rehberlik Çalışmaları
Bakanlığın e-ticarette ürün güvenliği projesi kapsamında ilgili bakanlıklar, çevrim içi platformlar, satıcılar, tüketici örgütleri ve sivil toplum kuruluşlarının bir araya getirildiği belirtildi. Satıcıların ilanlarını mevzuata uygun hazırlayabilmeleri için hazırlanan Taksonomi Belgesinin Ticaret Bakanlığı web sitesinde erişilebilir olduğu ve bu belge ile ilanlarda yer alması gereken bilgi ve işaretlerin rehberlendirildiği vurgulandı. Bolat, projenin amacını satıcılar için netlik, tüketiciler için standartlaştırılmış ve doğru bilgi olarak özetledi.
TİCARET BAKANI ÖMER BOLAT, BAKANLIĞI TARAFINDAN ÜRÜN GÜVENLİĞİ HAFTASI AÇILIŞ KONFERANSI'NA KATILDI. PROGRAM KAPSAMINDA TÜRKİYE'DE ÜRÜN GÜVENLİĞİ KONUSUNDAKİ BİLİNCİN ARTTIRILMASI AMAÇLANDI.
