AYM, beyaz yakalı olduğu gerekçesiyle TİS'ten yararlandırılmayan muhasebe şefi için ihlal kararı verdi
Anayasa Mahkemesi (AYM), Rize'de madencilik ve taş ocakları kolunda faaliyet gösteren bir sendikanın üyesi olan ve iş yerinde muhasebe şefi olarak çalışan H.Ş'nin, diğer işçiler toplu iş sözleşmesinden (TİS) yararlanırken kendisinin "beyaz yakalı" olduğu gerekçesiyle kapsam dışı bırakılması başvurusunda sendika hakkı ihlali olduğuna hükmetti. Karar Resmi Gazete'de yayımlandı.
Yüksek Mahkeme, başvurucuya 34 bin lira manevi tazminat ödenmesine karar verirken, ihlal kararının yeniden yargılama yapılması amacıyla ilgili mahkemeye gönderilmesini de kararlaştırdı. Yerel mahkemelerce açılan davanın reddedildiği ve kararın kesinleşmesinin ardından H.Ş'nin AYM'ye başvurduğu belirtiliyor.
Kararın gerekçesi
AYM kararında, Anayasa'nın 51. maddesinde sendika hakkının ve 53. maddesinde ekonomik ve sosyal durum ile çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla işçi ve işverenlerin TİS yapma hakkının güvence altına alındığına yer verildi. Kararda, TİS yapma hakkının toplu kullanılabilecek bir hak olduğuna ve sendikalar aracılığıyla kullanılmasının öngörüldüğüne dikkat çekildi.
Mahkeme, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmeleri Kanunu uyarınca işveren vekilleri ile TİS görüşmelerine işvereni temsilen katılanlar hariç tüm işçilerin TİS'ten yararlanma hakkının bulunduğunu vurguladı. Başvurucunun "beyaz yakalı" olduğu gerekçesiyle kapsam dışı bırakıldığının anlaşıldığını, ancak bu muafiyetin işveren vekilliği veya işveren adına TİS görüşmelerine katılma gibi somut tespitlere dayandırılmadığını kaydetti.
AYM, mahkemelerce ilgili ve yeterli gerekçe ortaya konulmamasının, sendika hakkının gerektirdiği etkili yargısal inceleme bağlamında devletin pozitif yükümlülükleriyle bağdaşmadığını belirterek ihlal kararı verdi. Kararda, işçilerin kısmen veya tamamen TİS'ten mahrum bırakılmasına yol açan uygulama veya yorumların Anayasa'ya aykırılık teşkil edeceği vurgulandı.
Sonuç olarak AYM, H.Ş'nin sendika hakkının ihlal edildiğine karar verip manevi tazminat ödenmesini hükmetti ve mahkemeye yeniden yargılama yapılması için dosya gönderdi.
