Aydın'da kuru incir için 2027 rotası ve sektörün öncelikleri belirlendi

Aydın'da sektör toplantısı: 2026 değerlendirmesi ve 2027 hedefleri

Aydın Ticaret Borsası koordinasyonunda düzenlenen 2026-27 Sezonu Kuru İncir Sektör Toplantısı, ildeki üretici, tüccar ve sektör temsilcilerinin katılımıyla iki oturum halinde gerçekleştirildi. Toplantıda 2026 yılı ihracat performansı, üretim verileri, kalite-denetim uygulamaları ve 2027 için planlanan altyapı yatırımları ayrıntılı şekilde ele alındı. Borsa Meclis Başkanı Ahmet Bahri Erdel açılış konuşmasında Aydın'ın sektör içindeki lokomotif rolünü vurguladı ve üyelerden gelen taleplerin ilgili kurumlara iletilmesini görev bildiklerini söyledi.

borsanın değerlendirmesi ve yapılan destekler:

Erdel, 2025-2026 sezonunda Türkiye genelinde toplam 71 bin 496 ton kuru incir üretimi yapıldığını, bunun 57 bin 716 tonunun Aydın'da gerçekleştiğini aktardı. Aynı dönemde Türkiye genelinde 52 bin 440 ton kuru incir ihracatı yapıldığını ve bunun 40 bin 360 tonunun Aydın kaynaklı olduğunu belirtti. Hazır müstahsil satışı ortalama kilogram fiyatının 233,82 TL olduğunu hatırlatan Erdel, borsanın üretici ve ihracatçıyı desteklemek amacıyla yürüttüğü çalışmaların devam ettiğini ifade etti.

Borsa, aflatoksin ve okratoksin ile mücadelede üyelerin yanında yer aldığını; laboratuvar ve soğuk hava deposu hizmetlerinde %50 indirim uyguladığını, ücretsiz e-ticaret ve danışmanlık destekleri sunduğunu ve Yöresel Aydın Platformu aracılığıyla üreticilerin tüketiciyle doğrudan buluşmasını sağladığını aktardı. Ayrıca Sınai Mülkiyet Danışma Birimi ile markalaşma, patent, tasarım ve coğrafi işaret konularında aylık ücretsiz danışmanlık verildiği belirtildi.

ihracat verileri ve uluslararası konum:

Erdel, 2021-2025 döneminde ihracat miktarları açısından Türkiye'nin ortalama 88 bin 461 ton ile en yüksek payı (%45) aldığını söyledi. Değer açısından ise Türkiye ortalama 371 milyon dolar ile ilk sırada yer alırken, ton başına en yüksek birim fiyatın 6 bin 732 dolar ile Hollanda'da olduğu, Türkiye'nin ise ton başına ortalama 4 bin 384 dolar ile ilk on ülke arasında 5. sırada bulunduğu verilerini paylaştı. Borsa, sektörün sürdürülebilir büyümesi için ilgili kurumlarla iş birliğini ve ortak akılla hareket etmeyi sürdüreceklerini vurguladı.

Toplantıda üretimden ihracata, kalite kontrolünden markalaşmaya kadar farklı başlıklarda çözüm önerileri sunuldu ve bu önerilerin yetkili mercilerle takip edileceği kaydedildi.

üretim, alan ve altyapı rakamları:

Aydın İl Tarım ve Orman Müdürü Ayhan Temiz ise 2025 verilerine göre Türkiye genelinde yaklaşık 368 bin ton incir üretimi gerçekleştiğini ve bunun yaklaşık 214 bin tonunun Aydın'da üretildiğini belirterek, ilinin ülke üretiminin yaklaşık %5839 bin hektarlık incir alanı bulunduğu ve bunun Türkiye toplam alanının yaklaşık %65ine denk geldiği, meyve veren incir ağacı sayısının yaklaşık 6,6 milyon ile ülke toplamının yaklaşık %59%22

Altyapı destekleri çerçevesinde, İl Müdürlüğü ve Ege İhracatçı Birlikleri finansmanıyla 2020-2024 arasında üreticilerin kullanımına 37 bin 780 kurutma kereveti sunuldu. 2025 yılında Tarım ve Orman Bakanlığı, Ege İhracatçı Birlikleri ve %50 çiftçi katkısıyla yürütülen proje kapsamında 11 bin 814 kerevet dağıtıldı. 2026 için ise 9 bin adet kurutma kerevetinin üreticilere ulaştırılması amacıyla çalışmaların tamamlanmak üzere olduğu ifade edildi. İncir Araştırma Enstitüsü ile birlikte yetiştiricilik, hastalık ve zararlılarla mücadele, aflatoksinin önlenmesi, hasat, kurutma ve depolama konularında eğitim programlarının sürdüğü kaydedildi.

denetimler, kalite kontrolü ve sahadan gelen rakamlar:

İl Müdürlüğü verilerine göre Valilik Tebliği ve Eylem Planı kapsamında kurulan ilek pazarlarında yürütülen denetimlerde 160 denetimle 508 ilek üreticisi ve tüccarının taahhütname ile kayıt altına alındığı, 243 Bitki Sağlık Kontrol Belgesinin düzenlendiği bildirildi. Bu çalışmalar neticesinde yaklaşık 117 bin kilogram ilek meyvesinin il dışına sevki sağlanırken, uygun olmadığı tespit edilen 4 bin 345 kilogram ilek meyvesi imha edildi.

İlde halen 249 incir deposu ve 141 incir işleme işletmesi faaliyet gösteriyor. 2025 yılında incir işletmelerinde 299 denetim yapılırken, 2026 yılının ilk altı ayında 180 denetim gerçekleştirildi. Temiz, ortak akıl ve iş birliğinin Aydın incirinin kalitesini, marka değerini ve dünya pazarlarındaki gücünü artıracağına inandıklarını ifade etti.