Aydın'da çam fıstığı (künar) işleme sezonu başladı
Türkiye’nin önemli ihracat ürünlerinden olan künar (çam fıstığı) için Aydın’daki fabrikalarda yoğun mesai başladı. Kuraklık nedeniyle rekolte düşüşü yaşanırken, köylüler tarafından büyük zorluklarla toplanan kozalaklar işleme tesislerine getiriliyor. Toplanan ürünün büyük bölümü yurt dışına gönderilmek üzere işleniyor.
Hasat ve işleme süreci
Hasat, fiziksel riskler taşıyan ve emek yoğun bir süreç. İşçiler ağaçlara tırmanarak kozalakları topluyor; toplanan kozalaklar çuvallanıp fabrikalara ulaştırılıyor. Fabrikalarda çekirdekler önce haşlanıp kozalaktan ayrılıyor, ardından kırma ve temizleme işlemleriyle iç künar elde ediliyor. İşleme süreci tamamlanana kadar ürün tam 12 işlemden geçiyor.
Ekonomik boyut ve ihracat
Künarın ekonomik değeri yüksek; iç künar toptan olarak kilogram bazında 2 bin 500 TL seviyesinden alınıp satılıyor. Yaklaşık 100 kilogram kozalaktan ortalama 2 kilogram iç künar elde ediliyor. Bu üretim, özellikle Koçarlı ilçesine bağlı köylerde önemli bir geçim kaynağı oluşturuyor ve ilin ihracat gelirine katkı sağlıyor.
Rekolte ve üretici açıklamaları
Fabrika işletmecisi Serkan Karatosun, kuraklığın künar çamlarını etkilediğini ve bu nedenle 2025-26 hasat döneminde rekoltenin düşük olduğunu belirtti. Türkiye’nin dört bir yanından getirilen künarlar, Koçarlı’da işlenerek tüketime ve ihracata hazırlanıyor.
Teknoloji ve işçilik maliyeti
Eskiden köylü kadınların kazanlarda kaynatıp elle kırma gibi zahmetli yöntemlerle gerçekleştirdiği işlemler, artık son teknoloji makinelerle yapılabiliyor. Yeni makineler sayesinde üretimde işçilik maliyetleri azaldı ve el değmeden daha hızlı hazırlama imkânı sağlandı. Bu dönüşüm, üretim sürecinin verimliliğini artırırken, tesislerdeki yoğun mesainin niteliğini de değiştirdi.
Sonuç: Kuraklık nedeniyle rekoltenin gerilediği Aydın'da, toplanan künarların işlenmesi ve ihracata hazırlanması fabrikalarda artan yoğun mesaiyle sürüyor; aynı zamanda makineleşme işçilik maliyetlerini düşürerek üretim sürecinde önemli bir değişim getiriyor.
TÜRKİYE’NİN ÖNEMLİ İHRACAT ÜRÜNLERİNDEN OLAN KÜNARDA, KURAKLIK SEBEBİYLE REKOLTE DÜŞÜKLÜĞÜ YAŞANIRKEN, BİNBİR ZORLUKLA TOPLANAN KOZALAKLARIN İŞLENMESİ İÇİN FABRİKALARDA YOĞUN MESAİ SÜRECİ BAŞLADI.
