İTO meclisinde 2027 vurgusu:
İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, Oda’nın 22’nci dönemin ilk Meclis toplantısında iş dünyasının önceliklerini paylaştı. Konuşmasına Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü anarak başlayan Avdagiç, 10 Kasım anmalarına atıf yaparak sözlerine başladı ve 2027’ye girerken hedeflerin net olması gerektiğini belirtti.
dört öncelik:
Avdagiç’in çerçevesini çizdiği yol haritasında dört ana alan ön plana çıkıyor. Birincisi, enflasyonla mücadeleyi kararlı şekilde sürdürürken üretim kapasitesinin aşındırılmaması; ikincisi, sanayinin teknoloji ve verimlilik düzeyinin yükseltilmesi; üçüncüsü, enerji bağımlılığının azaltılması; dördüncüsü ise finansal sistemin güvenilirliğinin güçlendirilmesi.
Avdagiç, enflasyonun kalıcı biçimde düşürülmesinin ve finansman maliyetlerinin üretim üzerindeki baskısının hafifletilmesinin reel sektör için öncelikli mesele olduğunu söyledi. Para politikasında güvenilirliğin korunmasıyla birlikte kamu harcamalarında verimlilik ve mali disiplinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Kredilerin genel talebi artıracak alanlar yerine ihracat, teknoloji, verimlilik ve yeşil dönüşüm yatırımlarına yönlendirilmesi çağrısında bulundu.
sanayi, verimlilik ve enerji:
Sanayideki maliyet baskısı ve verimlilik açığının rekabet gücünü aşındırdığını söyleyen Avdagiç, otomasyon, dijitalleşme, Ar-Ge, nitelikli iş gücü, yerli ara malı üretimi ve ölçek ekonomilerini destekleyecek uzun vadeli yatırım ortamının acilen tesis edilmesi gerektiğini belirtti. Enerji tarafında ise yenilenebilir enerji, depolama ve şebeke yatırımlarının hızlandırılması, enerji verimliliği çalışmalarının yaygınlaştırılması ve ihracat pazarlarının çeşitlendirilmesinin dış kırılganlığı azaltacağını ifade etti.
Enerji bağımlılığını azaltmaya yönelik adımların hem maliyetleri düşüreceğini hem de küresel şoklara karşı dayanıklılığı artıracağını söyleyen Avdagiç, uzun vadeli doğrudan yatırımların çekilmesinin önemine dikkat çekti.
para politikası, finansman ve üretim ilişkisi:
Ekonomide hassas bir denge olduğuna işaret eden Avdagiç, erken ve hızlı gevşemenin dezenflasyon kazanımlarını kur ve fiyatlama davranışı üzerinden aşındırabileceğini; öte yandan uzun süren yüksek faizlerin kredi maliyetlerini ve yatırım yükünü artırarak üretim kapasitesini zorladığını söyledi. Reel sektörün görünümünün sıkı finansal koşulların üretim üzerindeki etkisinin giderek belirginleştiğini gösterdiğini vurguladı.
Avdagiç, Merkez Bankası’nın 22 Ekim’de politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 36’ya çektiğini hatırlattı ve finansmana erişimin salt faiz oranına indirgenemeyeceğini belirtti. Kredi büyüme sınırları devam ettiği sürece faiz indirimlerinin etkisinin sembolik kalacağını, reel sektörün beklentisinin ise öncelikle ihracatçı firmalar için kredi büyüme sınırlarının kaldırılması yönünde olduğunu söyledi.
Avdagiç, Merkez Bankası’nın kararında enflasyonun ana eğiliminde yavaşlama ve iç talepte zayıflamaya işaret edildiğini; jeopolitik gelişmelerin enerji fiyatları üzerinden yukarı yönlü riskler oluşturduğu değerlendirmesinin yapıldığını aktardı. Bu nedenle faiz indirimlerinin devamının, yıllık enflasyonun düşmesi kadar aylık fiyat artışları, beklentiler ve kur geçişkenliğinin birlikte kontrol altına alınmasına bağlı olduğunu ifade etti.
kur-enflasyon makası ve dış kırılganlık:
Avdagiç, kur ile enflasyon arasındaki makasın ekonomi için temel bir sorun olmaya devam ettiğini belirterek 2026 yılının ilk 10 ayında TÜFE’nin yüzde 27,5, Yİ-ÜFE’nin yüzde 25,4 arttığını; iki endeksin ortalamasının yüzde 26,5 olduğunu aktardı. Aynı dönemde doların yüzde 16,1, Euro’nun yüzde 10,8 artarken kur sepetindeki ortalama artışın yüzde 13,4 kaldığını, yani kurun enflasyonun neredeyse yarısı kadar arttığını vurguladı.
Bu dengesizliğin yeni olmadığını hatırlatan Avdagiç, 2024 ve 2025 verilerine işaret ederek Türk lirası cinsinden maliyetlerin döviz bazlı kur artışından çok daha hızlı yükseldiğini; bunun döviz cinsinden bakıldığında üretimin her yıl pahalılaştığı anlamına geldiğini söyledi. Dış pazarlardaki rekabet gücünü korumak için kur ve enflasyon arasındaki dengenin sağlanmasının şart olduğunu belirtti.
Hizmet ihracatına da dikkat çeken Avdagiç, hizmet ihracatının 2025’te 124,9 milyar dolar seviyesine yükseldiğini ve 2026 Ekim itibarıyla yıllıklandırılmış hizmet ihracatının 127,4 milyar dolar olduğunu ifade ederek hizmet ihracatının ihracat ivmelenmesine önemli katkı sağladığını söyledi.
Avdagiç, jeopolitik konum başta olmak üzere Türkiye’nin önemli fırsatlara sahip olduğunu, bu fırsatların ekonomik güce dönüştürülmesinin üretim, teknoloji, enerji güvenliği, sermaye ve kurumsal kapasite ile mümkün olacağını; bunun için hükümet ve özel sektör başta olmak üzere tüm paydaşların üzerine düşen görevleri yerine getirmesi gerektiğini vurguladı.
Sonuç olarak, İTO Başkanı’nın mesajı nettir: 2027’ye girerken dezenflasyonda ilerlerken üretimi koruyacak, sanayi ve enerji dönüşümünü hızlandıracak, finansal güveni güçlendirip ihracat ve teknoloji odaklı yatırımları teşvik edecek bir yol haritası izlenmelidir.
İSTANBUL TİCARET ODASI (İTO) BAŞKANI ŞEKİB AVDAGİÇ, "2027'YE GİRERKEN ANA HEDEFİMİZ DEZENFLASYON UĞRUNA ÜRETİM KAPASİTESİNİ AŞINDIRMADAN MAKROEKONOMİK İSTİKRARI SAĞLAMAK VE KÜRESEL DÖNÜŞÜMÜN SUNDUĞU FIRSATLARI YATIRIMA ÇEVİRMEK OLMALIDIR" DEDİ.
