Ateşli havale çoğu zaman kalıcı hasar bırakmıyor, uzman uyardı
Başkent Üniversitesi Adana Dr. Turgut Noyan Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'ndan Uzm. Dr. Emir Çevik, ateşli havale konusunda ailelerin doğru bilgiyle hareket etmesinin önemine dikkat çekti. Çevik, ateşli havalenin çoğu zaman iyi seyirli olduğunu ve kalıcı beyin hasarı ya da zekâ geriliği ile sonuçlanmadığını vurguladı.
Ateşli havale kimlerde daha sık görülüyor
Çevik, ateşli havalenin çocukluk çağında en sık görülen nöbet türlerinden biri olduğunu, özellikle 6 ay ile 5 yaş arasındaki çocuklarda ortaya çıktığını; en sık görülme döneminin ise 12-18 ay olduğunu söyledi.
Risk faktörleri
Aile öyküsünün ateşli havale açısından önemli bir risk faktörü olduğuna işaret eden Çevik, anne, baba veya kardeşlerde ateşli havale öyküsü, ailede epilepsi bulunması, ilk nöbetin 18 ayın altında geçirilmesi ve ateş yükselir yükselmez nöbet gelişmesinin riski artırabileceğini belirtti. Ayrıca sık enfeksiyon geçiren ve kreşe devam eden çocuklarda ateşli havalenin daha sık görülebildiğini, son yıllarda yapılan çalışmaların ise demir ve D vitamini eksikliğinin de risk faktörleri arasında yer aldığını gösterdiğini aktardı.
Ailelere mesaj: Her yüksek ateş havale anlamına gelmez
Çevik, ailelerin ateşin mutlaka havaleye neden olacağı endişesinden kaçınması gerektiğini söyleyerek, her ateş yükselmesinin nöbetle sonuçlanmayacağını vurguladı. Ateş yükseldiğinde çocukta uygun ateş düşürücü yöntemlerin uygulanması, kalın giysilerin çıkarılması ve önerilen ateş düşürücü ilacın verilmesi gerektiğini belirtti. Ateş düşmüyor veya çocuğun genel durumu kötüleşiyorsa sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini ifade etti.
Nöbet sırasında ilk yardım
Havale sırasında doğru ilk yardımın hayat kurtarabileceğini söyleyen Çevik'in önerileri şu şekilde:
• Çocuğu güvenli bir şekilde yan yatırın.
• Ağza hiçbir cisim sokmayın; kaşık, parmak veya benzeri girişimler yapmayın.
• Nöbet sırasında su veya ilaç vermeye çalışmayın.
• Dar kıyafetleri gevşetin.
• Nöbet süresini takip edin; nöbet 5 dakikadan uzun sürüyorsa ambulans çağırın.
• Nöbet sona erdikten sonra mutlaka bir çocuk hekimi tarafından değerlendirilmesini sağlayın.
Tedavi ve izlem
Çevik, ateşli havalenin çoğunlukla kendiliğinden sonlandığını belirterek, tedavide önceliğin nöbete yol açan enfeksiyonun tespit edilmesi olduğunu söyledi. Uzamış nöbetlerde nöbet durdurucu ilaçların kullanılabileceğini, ancak ateşli havale geçiren çocukların büyük çoğunluğunda sürekli epilepsi ilacı kullanımının gerekmediğini ifade etti. Esas tedavinin ateşe yol açan enfeksiyonun belirlenmesi ve uygun şekilde tedavi edilmesi olduğunu belirten Çevik, ailelere panik yapmak yerine doğru ilk yardım uygulamalarını bilerek zaman kaybetmeden çocuk hekimine başvurmalarını önerdi.
BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ ADANA DR. TURGUT NOYAN UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABİLİM DALI’NDAN UZM. DR. EMİR ÇEVİK
