İzmir'de zamana diren bir zanaat
İzmir Kemeraltı Çarşısı'ndaki 87 yıllık dükkanında mesleği sürdüren kalaycı Aziz Bartık, unutulmaya yüz tutmuş bir zanaatı yaşatmaya devam ediyor. Dedelerinden, babasından devraldığı işi yaklaşık 35 senedir icra eden usta, bakır kapları kalaylayarak geçimini sağlıyor ve kentin neredeyse tek kalaycısı olduğunu belirtiyor.
Sıcaklık ve çalışma koşulları:
Bartık, işin en zor yanının ocak ısısı olduğuna dikkat çekiyor. Yaktıkları ocağın sıcaklığının zaman zaman 70 dereceyi bulduğunu söyleyen usta, "Sıcaklar olsa da işimizin gereği, mecburiyetten aynı şekilde çalışmaya devam ediyoruz. Dışarısı 50 derece bile olsa biz burada bu ocağı yakmak zorundayız. Çünkü bizim ekmeğimiz bu. Dışarıya çıktığımız zaman orası bize daha hafif geliyor. Burası çok sıcak olduğu için normalde dışarısı sanki daha soğukmuş gibi geliyor bize. Güneşe çıkmak daha serin geliyor" ifadelerini kullanıyor. Toz, asit, duman ve ateşle iç içe bir üretim süreci olduğundan, işi severek yapmanın önemine vurgu yapıyor: "Bu işi severek yapmazsan yürütemezsin. Tozundan, toprağından, asidinden, dumanından kaçarsan ya da ateşten korkarsan bu işi yapamazsın."
Gelecek kaygısı ve mesleğin aktarımı:
Çırak yetişmemesi, mesleğin geleceği açısından en büyük sorun olarak öne çıkıyor. Bartık, kendisinden sonra işi sürdürecek kişinin öncelikle isteyene, dayanıklılığa ve mesleğe bağlı olana nasip olacağını belirtiyor: "Oğlum bu işi yaparsa ekmek parasını kazanır. Bu meslek insanı aç bırakmaz, ölmeyen bir meslek." Bartık, çelik gibi alternatiflerin piyasayı etkilediğini, ancak bakırın tercih edilmesinin arkasında ısı iletimi ve kalite gibi nedenlerin olduğunu söylüyor ve zanaatın ekonomik yönüne dair gerçekçi bir tablo çiziyor.
Usta, sadece kendi emeğini değil, aynı zamanda bir kültürel mirası da koruyor; bu çaba şehirdeki geleneksel el işlerinin yaşatılması açısından önem taşıyor. Bartık'ın çalışması, hem bireysel bir geçim mücadelesi hem de kaybolma tehdidi altındaki bir zanaatın kayıt altına alınması anlamında değer taşıyor. Çalışmaları nedeniyle "Tarihe Saygı Yerel Koruma Ödülü"ne layık görülen usta, zor koşullarda zamana direniyor ve mesleğin izlerini dükkanında yaşatmaya devam ediyor.
UNUTULMAYA YÜZ TUTMUŞ MESLEKLERDEN BİRİ OLAN KALAYCILIK MESLEĞİNİ İZMİR'DE SÜRDÜREN AZİZ BARTIK, ZAMANA DİRENİYOR
