Askeri törenle defnedilen Ratko Mladiç, Belgrad'da tepkiler ve uluslararası kınama
Lahey mahkemesi tarafından Srebrenitsa Soykırımı ve diğer savaş suçları nedeniyle hüküm giyen Bosnalı Sırp komutan Ratko Mladiç, Avrupa Birliği (AB) ve Bosna Hersek'in uyarılarına rağmen Sırbistan'ın başkenti Belgrad'da askeri törenle defnedildi. 84 yaşında hayatını kaybeden Mladiç'in cenazesi, binlerce kişinin katıldığı törenin ardından Topçider Mezarlığı'na gömüldü.
Resmi makamlar töreni onaylamamış olsa da, cenazenin gömüldüğü iddialarına göre Mladiç, 1994'te babasının silahıyla intihar ettiği belirtilen kızı Ana Mladiç'in yanına defnedildi. Tören sırasında Sırbistan Ordusu tören birliği, savaş suçlusu onuruna saygı atışı yaptı.
Tören ayrıntıları:
Cenaze ayini, Belgrad'daki Aziz Luka Kilisesi'nde Patrik Porfirije tarafından yönetildi. Kilisede Mladiç'in tabutunun başında askerlerin nöbet tuttuğu, tabutun önünde eski madalyalarının sergilendiği ve tabutun üzerine şapkası ile kılıcının konulduğu görüldü. Vatandaşlar, tabutu kilisede ziyaret etti; dışarıya kurulan büyük ekranlar üzerinden ayini takip edenler ve kiliseye giremeyenler için canlı yayın sağlandı.
Törene Mladiç'in ailesi ile birlikte Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi'nin Sırp üyesi Zeljka Cvijanovic, Sırp Cumhuriyeti (RS) Entite Başkanı Siniša Karan, Sırbistan Adalet Bakanı Nenad Vujic, Savunma Bakanı Bratislav Gašić, Kültür Bakanı Nikola Selaković, Rusya'nın Belgrad Büyükelçisi Aleksandar Bocan-Harcenko, Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić'in oğlu Danilo Vučić ve Yunanistan eski Savunma Bakanı Panos Kammenos gibi isimler katıldı.
Uluslararası ve bölgesel tepkiler:
Srebrenitsa Anneleri Derneği, Belgrad'daki cenaze törenini "Avrupa’da son 70 yılın en büyük faşist buluşması" olarak nitelendirdi ve Avrupa Komisyonu üyesi Marta Kos'u tepki göstermeye davet etti. Hırvatistan Dışişleri Bakanı Gordan Grlić-Radman, Mladiç'in yüceltilmesinin "AB değerleriyle asla uyuşmadığını" belirterek, bu yaklaşımın kurbanlar ve aileleri için hakaret olduğunu söyledi.
Avrupa Komisyonu ise soykırımın inkarı ve savaş suçlularının yüceltilmesinin AB ve aday ülkelerde kabul edilemez olduğunu vurguladı. Komisyon Sözcüsü Christian Wigand tarafından yapılan açıklamada, böyle bir yaklaşımın AB üyeliği hedefi olan bir ülke açısından kabul edilemez olduğu ifade edildi.
Medya kısıtlamaları ve ABD'nin duruşu:
Bosna Hersek'te bazı kablolu TV dağıtım şirketleri, cenazeyi canlı yayınlayan kanalların sinyallerini kesti. Ülkenin soykırımın inkarına ve savaş suçlularının yüceltilmesine yönelik yasal çerçevesi gerekçe gösterilerek, Sırp Cumhuriyeti'nden yayın yapan bazı kanallar sabah saatlerinden itibaren karartıldı.
Bu gelişmeler üzerine Amerikalı Kongre üyeleri Greg Murphy ve Marc Veasey, Srebrenitsa anıtını ziyaret etti. ABD Büyükelçiliği'nin açıklamasına göre temsilciler, 1995'teki soykırımın kurbanlarını onurlandırmak ve ABD'nin gerçeklere ve hesap verebilirliğe bağlılığını göstermek üzere Srebrenitsa'ya gitti; açıklamada "kayıpları onurlandırıyor, hayatta kalanlarla dayanışma içinde bulunuyoruz" denildi.
Defin töreni ve ardından yaşanan gelişmeler, bölgedeki hassas dengeleri yeniden gündeme taşıdı; olay, hem bölgesel hem de uluslararası aktörlerden sert tepkilere yol açtı ve Sırbistan ile komşu ülkeler arasında gerilim yaratmaya devam ediyor.
Srebrenitsa Soykırımı’ndan hüküm giyen Bosnalı Sırp askeri lider Ratko Mladiç, Avrupa Birliği’nin (AB) uyarılarına rağmen Sırbistan’ın başkenti Belgrad’da binlerce kişinin katıldığı askeri törenle defnedildi.
