Aşırı sıcaklar anne adaylarını daha fazla zorluyor
Avrupa bu yaz tarihinin en sıcak dönemlerinden birini yaşarken, Türkiye'de de temmuz ayıyla birlikte artması beklenen sıcak hava dalgaları gebeler için önemli bir sağlık tehdidi oluşturuyor. Liv Hospital Ulus Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Selin Çetinkal anne adaylarının sıcak dönemlerde daha dikkatli olması gerektiğini vurguluyor.
Uzmanın değerlendirmesi
Op. Dr. Selin Çetinkal şöyle belirtiyor: "Yüksek sıcaklıklar erken doğum riskini artırabilir." Gebeliğin vücut fonksiyonlarını yoğun çalıştırdığını, metabolizma ve dolaşım artışı nedeniyle vücut ısısının doğal olarak yükseldiğini ve bunun sıcak havalarda denge kurulmasını zorlaştırdığını açıklıyor. Yüksek nemin terleme gibi serinleme mekanizmalarını olumsuz etkilediğine dikkat çekiyor.
Bilimsel bulgular
Op. Dr. Çetinkal, iklim değişikliğiyle gebelik sağlığı ilişkisini inceleyen çalışmalara işaret ediyor. "2025 yılında Nature Medicine dergisinde yayımlanan kapsamlı bir sistematik derleme"ye göre ortam sıcaklığındaki her 1 santigrat derecelik artışın erken doğum riskini yaklaşık %4 artırdığı, sıcak hava dalgaları sırasında bu riskin %26'ya kadar yükselebildiği bildiriliyor. Çalışmada ayrıca düşük doğum ağırlığı, ölü doğum, gebelik hipertansiyonu, gestasyonel diyabet ve bazı doğumsal anomaliler açısından da risk artışları raporlanmış durumda.
Sıcaklığın gebeliği nasıl etkilediği
Op. Dr. Çetinkal, yüksek sıcaklıkların bir dizi mekanizma yoluyla erken doğumu tetikleyebileceğini açıklıyor: "Dehidratasyon rahim kasılmalarını tetikleyebilecek hormon salgısını artırabiliyor, plasentaya giden kan akımı olumsuz etkilenebiliyor ve vücutta inflamasyon artışı görülebiliyor. Gece süren yüksek sıcaklıklar ise uyku kalitesini bozarak ek stres yaratıyor." Bu etkenlerin özellikle gebeliğin son aylarında erken doğum riskini yükselttiği vurgulanıyor.
Anne sağlığı üzerindeki etkiler
Aşırı sıcakların sadece erken doğumla sınırlı kalmadığı, anne adaylarında tansiyon düşüklüğü, bayılma, çarpıntı, baş ağrısı ve ciddi sıvı kaybı gibi sorunların daha sık görülebildiği ifade ediliyor. Uzun süre güneş altında kalmak veya yeterli sıvı alınmaması hem annenin hem de bebeğin sağlığını olumsuz etkileyebilir.
Alınması gereken önlemler
Op. Dr. Çetinkal, anne adaylarına şu basit önlemleri öneriyor: Günün en sıcak saatleri (11.00–16.00) arasında dışarı çıkmamak, susamayı beklemeden düzenli su tüketmek, açık renkli ve pamuklu giysiler tercih etmek, fiziksel aktiviteleri sabah erken veya akşam serin saatlere almak, yaşam alanını serin tutmak (gerektiğinde klima veya vantilatör kullanmak) ve dengeli beslenmeye özen göstermek.
Yüksek riskli gebeler
Çoğul gebelik, hipertansiyon veya diyabet öyküsü, obezite ve önceki erken doğum öyküsü olan kadınların sıcak dönemlerde daha dikkatli olması gerektiği belirtiliyor. Bu gruptaki gebelerde sıcak hava kaynaklı komplikasyonların yakından takip edilmesinin büyük önem taşıdığı vurgulanıyor.
İklim değişikliğinin rolü
İklim değişikliğinin yalnızca çevresel değil halk sağlığı açısından da etkili olduğu, sıcak hava dalgalarının gelecekte daha sık ve uzun süreli olmasının beklendiği hatırlatılıyor. Op. Dr. Çetinkal, gebelerin korunmasının hem bireysel önlemler hem de sağlık sistemlerinin alacağı tedbirlerle desteklenmesi gerektiğini belirtiyor ve herhangi bir şikâyet oluştuğunda vakit kaybetmeden kadın doğum uzmanına başvurulmasını öneriyor.
Sonuç: Gebelik doğal bir süreç olmakla birlikte, aşırı sıcaklar bu süreci zorlaştırabilir; basit ve düzenli önlemlerle anne ve bebeğin sağlığının korunması mümkün.
KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM UZMANI OP. DR. SELİN ÇETİNKAL, "YÜKSEK SICAKLIKLAR ERKEN DOĞUM RİSKİNİ ARTIRABİLİR" DEDİ.
