Asansör yönetmeliği değişikliği İzmir’de ALS’li doktoru evine kapattı
İzmir'de 35 yıldır Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS) ile yaşayan 65 yaşındaki emekli göz doktoru Alper Kaya, 2023'te yürürlüğe giren asansör yönetmeliği değişikliği nedeniyle evinden çıkamayacak duruma geldiğini bildirdi. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından alınan güvenlik tedbirleri, eski tip asansörlere iç güvenlik kapısı takılmasını zorunlu kıldı; ancak bu uygulama bazı eski binalarda kullanım alanını daralttı.
Güvenlik standardı arttı, yaşam alanı daraldı
Yönetmelik değişikliğinin ardından, periyodik kontrolü yapan mühendislerin tespitiyle iç kapı eksikliği "kırmızı etiket" nedeni sayıldı ve apartman yönetimi asansöre iç kapı ekletti. Ancak binanın dar asansör kuyusu nedeniyle kabin içine entegre edilen katlanır kapı mekanizması, kabin kullanım alanını santimetrelerle daralttı. Bu daralma, Kaya'nın tam donanımlı ve yaşam destek üniteli medikal tekerlekli sandalyesinin asansöre sığmasını imkânsız hale getirdi.
Hastalık süreci ve erişim kaybı
Dr. Kaya, ALS tanısını yaklaşık 35 yıl önce aldığını ve hastalığın ilerlemesiyle önce baston, sonra manuel tekerlekli sandalye, en son ise akülü ve yaşam destek üniteli medikal sandalye kullanır hale geldiğini belirtti. 2000'li yılların başında satın aldığı apartman dairesinde, asansörün eski haliyle sosyal hayatını sürdürebildiğini anlatan Kaya, iç kapı takıldıktan sonra asansöre girip kapatamadığını ve bunun üzerine asansörün kendisi için kullanılamaz hale geldiğini söyledi.
"Daha önce ellerimi kullanabildiğim için akülü sandalyemle apartmanın asansörüne tek başıma girip çıkabiliyor, evimden dışarıya özgürce gidebiliyordum," diyen Kaya, artık kapı mekanizması nedeniyle kapının kapanmadığını ve asansörün çalışmadığını ifade etti.
Toplumsal etki ve çözüm talebi
Kaya, yaşadığı sorunun yalnızca kendisine özgü olmadığını, aynı tip eski binalarda yaşayan pek çok engelli bireyin benzer mağduriyet yaşadığına dair hasta topluluklarından çok sayıda şikayet aldığını belirtti. Eski binaların asansör boşluk ve yapı ölçülerinin sabit olması nedeniyle genişletme imkânının bulunmadığına dikkat çekti.
Bu kapsamda Kaya, yönetmelikte eski binalar için daha esnek çözümler geliştirilmesi çağrısında bulundu. Öne sürdüğü seçenekler arasında uzaktan kumanda sistemleri, özel düğme düzenlemeleri veya farklı teknik uygulamalar bulunduğunu söyledi ve bürokratlar ile teknokratların konuyu ele almasını talep etti. Kaya, bu düzenlemelerin güvenlik elde edilirken erişilebilirliğin de korunmasını sağlaması gerektiğinin altını çizdi.
Sonuç olarak, 2023 yönetmelik değişikliği güvenlik standartlarını yükseltse de, bazı eski yapıların engelli erişimine etkileri nedeniyle uygulamada esneklik ve alternatif teknik çözümler tartışmaya açıldı.
İZMİR’DE YAŞAYAN VE 35 YILDIR ALS HASTALIĞI İLE MÜCADELE EDEN EMEKLİ GÖZ DOKTORU ALPER KAYA, ASANSÖR YÖNETMELİĞİNDEKİ DEĞİŞİKLİK SONRASI EVİNE HAPSOLDU.
