Araban’da Kuruyan Tarihi Çeşmeler, Kar ve Yağmurla Yeniden Canlandı
Gaziantep'in Araban ilçesinde, 450–500 yıllık olduğu tahmin edilen ve Roma ile Osmanlı dönemlerine tarihlenen tarihi çeşmeler, son yıllardaki kuraklığın ardından bu kış etkili olan kar ve şubat ayındaki yoğun yağış sayesinde yeniden akmaya başladı.
Yağışların zamanlaması ve çeşmelerin yeniden akışı
Ocak ayında başlayan ve günlerce devam eden kar yağışı ile şubat boyunca düzenli olarak etkili olan yağmur, uzun süredir susuz kalan çeşmelerin yeniden su vermesine neden oldu. Bölge sakinleri ve yetkililer, Gaziantep’te son 50 yılın en kurak yıllarının yaşandığını, bu yılki yağışların ise hem çeşmelerin canlanmasına hem de tarımsal beklentilerin canlanmasına katkı sağladığını belirtiyor.
Tarihi değer ve koruma talebi
Emirhaydar ve Beydilli mahallelerindeki çeşmelerin tam olarak ne zaman ve kim tarafından yaptırıldığının net olarak bilinmediği, ancak çeşme olukları üzerindeki levhalara dayanılarak Roma ve Osmanlı dönemlerine tarihlenebileceği ifade ediliyor. Emirhaydar Mahallesi Muhtarı Seydi Vakkas Kaya, çeşmelerin yıllarca akmadığını, bu yıl yağış sayesinde yeniden su vermeye başladığını söyledi: "Bu çeşmeler Roma döneminden kalma çeşmeler. Uzun yıllardır bu tarihi olan çeşmelerden su hiç akmadı... Bu yıl yağışların yoğun geçmesinden dolayı çeşmelerimiz çok şükür yeniden akmaya başladı."
Kaya, çeşmelerin restore edilerek korunmasını istedi: "Bu tarihi çeşmelerin yok olmasını istemiyoruz. Restorasyonu yapılmamasından dolayı tarihi bir çeşmemiz yok olmaya yüz tutmuş hale geldi."
Toplumsal ve tarımsal etkiler
Muhtar Kaya, köyün iki tarihi çeşmesinin eskiden içme suyu ihtiyacını karşıladığını, yıllar içinde kuraklık nedeniyle bu kaynakların öneminin arttığını anlattı. Köyde susuzluk yaşandığını ancak çeşmelerin yeniden akmasının yerel halk ve çiftçiler için moral kaynağı olduğunu vurguladı: "Allah’ın rahmeti çok şükür bu sene hepimizi mutlu etti... Bu yıl buğday, arpa, sarımsak ve fıstık olsun, verim de mahsul de güzel olacak. Bu sene inşallah çiftçinin yüzü gülecek."
Ayrıca köyün yerleşim öyküsüne dair yerel anlatıda, hayvancılıkla uğraşan iki kişinin çeşmeyi çalılıklar içinde bulup açtığı ve köy yerleşiminin o kişiler tarafından başlatıldığı belirtiliyor. Muhtar, bu tür tarihi yapıların bakımı yapıldığında gelecek nesillere aktarılacak miras haline geleceğini ifade etti.
Sonuç: Araban’daki tarihle bağlantılı bu su kaynaklarının yeniden akması, hem yerel kültürel mirasın korunmasına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı hem de bölge tarımı için umut verici bir gelişme olarak kaydedildi.
EMİRHAYDAR MAHALLESİ MUHTARI SEYDİ VAKKAS KAYA, KURUYAN ÇEŞMELERDEN YILLAR SONRA TEKRAR SU AKMASINA SEVİNDİKLERİNİ SÖYLEDİ.
