Bakan Kurum'un COP31 vizyonu
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, COP31 hazırlık etkinlikleri kapsamında düzenlenen Dirençli Şehirler Programı'nda Antalya'da verilen taahhütlerin pratiğe dönüştürülmesine odaklandıklarını belirtti. Kurum, programda bir araya gelen yerel yöneticiler, uluslararası finans ve teknoloji kuruluşları ile İLBANK gibi köklü kuruluşların bir arada olmasının önemine vurgu yaptı.
Yerel deneyim ve küresel sorumluluk:
Kurum, konuşmasında hem yereldeki pratik bilgiler hem de küresel ihtiyaçlar arasında kurdukları bağa dikkat çekti. Belediyelerin sokak, su ve altyapı bilgisinin uluslararası finansman ve teknolojiyle buluşmasının önemini vurguladı. Afrika'nın finansmana erişim sorunları, Pasifik ada devletlerinin varoluşsal kaygıları ve Asya ile Avrupa'nın farklı ihtiyaçlarının ortak bir sorumlulukla ele alınacağını ifade etti. Bu anlayışla Antalya'da hedefledikleri uygulama odaklı COP31 vizyonunu ön plana çıkardı.
Yeniden inşa süreci ve öğrenilen dersler:
Kurum, Türkiye'nin son yıllarda yaşadığı yangın, sel, kuraklık ve aşırı sıcaklık gibi olayların şehircilik anlayışını yeniden şekillendirdiğini söyledi. En acı tecrübenin 6 Şubat 2023'te yaşandığını hatırlatan Bakan, bu felaketin 11 ilde 14 milyon kişiyi etkilediğini, 110 bin kilometrekarelik alanda büyük yıkım yaşandığını ve binlerce can kaybı meydana geldiğini belirtti. Hükümetin sahadaki müdahalesini anlatırken 650 bin yardım görevlisi, lojistik çalışanı ve arama-kurtarma personeliyle, ayrıca 200 bin mimar, mühendis ve işçiyle yürütülen çalışmaların dayanışmayı inşa seferberliğine dönüştürdüğünü ifade etti.
Bakan, İLBANK ile birlikte 11 bin kilometrelik altyapının yenilendiğini, okullar, camiler ve çarşılar inşa edildiğini ve şehir kimliğinin korunmasına yönelik meydan çalışmaları yapıldığını aktardı. Bu kapsamda 27 Aralık 2025 itibarıyla 11 ilde toplam 455 bin konut ve iş yeri tamamlanıp hak sahibi vatandaşlara teslim edildiğini söyledi. Kurum bu sayıyı, nüfus bakımından Litvanya, yüzölçümü açısından Bulgaristan ve İzlanda kadar bir ülkenin iki yılda yeniden inşa edilmesine benzetti.
Sürdürülebilir yapı ve performans hedefleri:
Kurum, yeniden inşa sürecinin temelinde iklim dayanıklılığı ve enerji verimliliğinin olduğunu vurguladı. Deprem sonrası tasarlanan sıfır enerjili bina konseptiyle enerji tüketiminde yüzde 39 azalma, sera gazı emisyonlarında ise yüzde 36 düşüş sağlandığını açıkladı. Üretim hızına ilişkin verdiği verilerde, konut inşa hızının saatte 23, günde 550 konuta ulaştığını belirtti. İnşa sürecinde çevresel yönetime de önem verildiğini, enkaz atıklarının geri dönüştürülmesi için büyük bir geri dönüşüm merkezi kurulduğunu ve yapılan konutların iklim dirençli, Sıfır Atık uyumlu ve enerji verimli şekilde inşa edildiğini söyledi.
COP31 sürecinde bu uygulamaların ölçülebilir hedeflerle somutlaştırılmasını ve dünya için ölçeklendirilebilir modeller sunmayı amaçladıklarını ifade etti. Kurum, Başkanlık görevini yürüttükleri süreçte sadece hedef sunmakla kalmayacaklarını, uygulanmış örnekler ve ölçülmüş sonuçlarla küresel ölçekte uygulama köprüsü kuracaklarını belirtti.
Sıfır Atık, DOA ve finansman adımları:
Bakan, Depozito İade Sistemi (DOA) ile Sıfır Atık uygulamasını günlük yaşamın her alanına taşımaya başladıklarını ve bugüne kadar dönüştürülen ambalaj sayısının 100 milyonu geçtiğini söyledi. DOA'yı daha da yaygınlaştırma hedefi olduğunu vurgulayan Kurum, Türkiye'nin belediyelerinin su yönetimi, atık su arıtımı, yenilenebilir enerji, ulaşım ve atık bertarafı alanlarında geniş bir uygulama kapasitesine sahip olduğunu anlattı.
Finansman ekseninde ise Asya Kalkınma Bankası ve diğer ortaklarla yürütülen çalışmaların altını çizen Bakan, yaklaşık 2,5 milyar euro tutarındaki paketler üzerinde ilerlediklerini ve bu kaynakların su kayıp-kaçaklarının azaltılması, atık su yönetimi ve yenilenebilir enerji yatırımları gibi somut projelere aktarılacağını söyledi. Kurum, uluslararası finans çevresine çağrı yaparak risk alıp proje geliştirip uygulama sonucunu ölçme anlayışıyla ulusal iklim hedeflerini yatırım yapılabilir projelere dönüştürmeyi amaçladıklarını belirtti.
Kurum'un konuşması, Antalya'daki hazırlıkların yalnızca taahhüt verme ile sınırlı kalmayıp, ölçülebilir, uygulanabilir ve ölçeklendirilebilir sonuçlara dönük adımlar atma iradesini öne çıkardı. Yerel uygulama tecrübeleri ile uluslararası finansmanın bir araya getirileceği bir COP31 vizyonu üzerinde çalışıldığı mesajı programın ana temasını oluşturdu.
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANI MURAT KURUM, DİRENÇLİ ŞEHİRLER PROGRAMINDA KONUŞTU
