Annesinden öğrendiği kilim ve halı dokumacılığını kursla yaşatıyor
Sibel Şahin, Samsun'un Çarşamba ilçesinde açılan tek dokuma kursunda annesinden öğrendiği kilim ve halı dokumacılığını mesleğe dönüştürerek geleneği yaşatıyor ve kursiyerlere yeni bir beceri kazandırıyor.
Kursun kuruluşu ve usta öğreticinin deneyimi
47 yaşında, 3 çocuk annesi olan Şahin, küçük yaşta annesinden öğrendiği dokuma sanatını yıllardır sürdürüyor. 'Kurs olarak bu sene başladık ama yıllar önce ipek halı kilim dokumuşluğum var. 30 senedir yapıyorum bu işi; bu sene de böyle kurs ortamına taşıdık,' diyerek kursun arka planını aktarıyor. Şahin, dokumanın psikolojik etkisine de vurgu yaparak dokuma sırasında kişilerin günlük sıkıntılarından uzaklaştığını belirtiyor.
Malzemeler, yöntem ve eğitim yaklaşımı
Usta öğretici kursa başlamak isteyenler için ilk aşamada sadece dokuma çerçevesinin gerektiğini vurguluyor. 'Küçük bir kırlent 10-15 gün sürüyor. Halı daha uzun sürüyor. İpek halı, yün halı malzemesine göre değişiyor. Şu anda biz çözgü ve yün ipleri kullanıyoruz. Ham yün eğriliyor, kök boyalarla boyanıp dokumaya hazır hale geliyor,' diyerek kullanılan malzemeler ve üretim sürecini açıklıyor. Şahin, arada parlaklık için floş iplerin de tercih edildiğini belirtiyor.
Model kurma, desen seçimi ve kurs içeriği
Dokuma sürecinin en zor aşamasının model kurmak olduğunu söyleyen Şahin, önce çözgünün yapılıp sonra modelin kurulduğunu aktarıyor: 'Model kurduktan sonra gerisi geliyor.' Desenlerin araştırılarak, uygun bulunan modellerin kullanıldığını belirtiyor. Kurs sadece kilim ve halı ile sınırlı kalmayıp nakış, çanta kaplama gibi el sanatlarını da kapsayacak şekilde çeşitlendiriliyor; kursiyerin talebine göre yönlendirme yapılıyor.
Tarihçe ve ekonomik boyut
Şahin dokumacılığın kökenine değinerek, 'Kilim ve halının tarihi Orta Asya'ya dayanıyor. Göçebe Türkler bunları ihtiyaçtan dolayı icat etmişler. Çadırlarında ısınmak ve yerleri kapatmak açısından icat etmişler,' ifadelerini kullanıyor. Dokuma işinin aile ekonomisine katkı sağladığını vurgulayan Şahin, küçük bir kilimin müzede görülen fiyatının yaklaşık 17 bin TL civarında olduğunu belirterek satış aşamasında iyi gelir sağladığını söylüyor.
Kursun yerel etkisi ve çağrı
Çarşamba Halk Eğitim Merkezi Müdür Yardımcısı Hatice Seymen kursun bu yıl ilk kez açıldığını, merkezdeki var olan kurslar arasına yeni ve beğenilen bir üretim alanı eklemek istediklerini belirtiyor. Seymen, 'Halk Eğitim adına çok etkili ve kaliteli bir kurs oldu. Sergilenen ürünler de herkes tarafından beğenildi,' diyerek kursun yerel ilgi ve beğenisini aktarıyor. Kursun, geleneksel el sanatlarına ilgi duyan vatandaşların katılımıyla sürdürüldüğü; böylece hem kültürel değerlerin yaşatıldığı hem de kursiyerlerin üretime katkı sağlayabilecek beceriler edindiği vurgulanıyor.
Sonuç olarak, Çarşamba'daki dokuma kursu, annesinden öğrendiği sanatını aktararak hem bireysel üretimi teşvik ediyor hem de kilim ve halı geleneğinin nesiller arası aktarımına katkı sağlıyor. Kurs, hem kültürel mirasın korunması hem de yerel ekonomiye destek açısından önemli bir girişim olarak öne çıkıyor.
ANNESİNDEN ÖĞRENDİĞİ KİLİM VE HALI DOKUMACILIĞINI MESLEĞE DÖNÜŞTÜREN SİBEL ŞAHİN, ÇARŞAMBA’DA AÇILAN TEK DOKUMA KURSUNDA HEM GELENEKSEL SANATI YAŞATIYOR HEM DE KURSİYERLERE YENİ BİR BECERİ KAZANDIRIYOR.
