İmeceyle erişte mesaisi
Antalya'nın Akseki ilçesinde mahalle kadınları, sonbahar aylarında bir araya gelerek kış boyunca tüketecekleri yöresel erişteyi topluca hazırlıyor. Komşuluk ilişkileri ve geleneksel mutfak bilgisi eşliğinde sürdürülen çalışmalar, hem gıda ihtiyacını karşılıyor hem de kültürel bir aktarımı canlı tutuyor.
Hazırlık ve pişirme süreci:
Boğaz Mahallesi'nde toplanan kadınlar sabah erken saatlerde işe başlayıp hamurun yoğrulmasından yufka haline getirilmesine, sacda iki tarafının pişirilmesine ve el ile erişte şeklinde kesilmesine kadar tüm aşamaları birlikte gerçekleştiriyor. Kadınlar, hamurda süt ve yumurta kullanımına önem veriyor; bu karışımın eriştenin lezzetini ve besin değerini artırdığı belirtiliyor.
Hazırlanan erişteler, doğrudan güneşte değil, serin ve gölge bir alanda kurumaya bırakılıyor. Yapım sırasında tercih edilen bu kurutma yöntemi, kadınların ifadesiyle eriştenin özgün tadını korumasına yardımcı oluyor.
Miktarlar ve sonuç:
Bir araya geldiklerinde ekip olarak büyük miktarda üretim yapan kadınlar, hamur için genellikle 100-120 yumurta kullanıyor ve bu çalışmadan ortalama 30 kilogram kurutulmuş erişte elde ediliyor. Elde edilen erişteler ailelerce kış boyunca tüketiliyor, satış amacı gütülmüyor.
Gülcan Pantır, 'Biz her yıl sonbaharda mahallede bir araya gelerek kışın soframızın vazgeçilmezi olan erişteyi yapıyoruz. Bir gün birimizin evinde toplanıp birlikte erişte kesiyoruz. Biz bunu satmıyoruz, kendimiz tüketmek için hazırlıyoruz' diyerek geleneksel uygulamanın toplum içindeki yerini özetliyor.
Lezzet ve pişirme tavsiyeleri:
Akseki eriştesinin tadının sırrı olarak kadınlar özellikle hamurun süt ve yumurtayla hazırlanmasını vurguluyor. Fatma Kara, 'Akseki erişmesinin lezzetinin sırrı süt ve yumurta. Su ile de hamur yapılabilir ama süt ve yumurtanın verdiği lezzeti kesinlikle vermez' şeklinde konuşuyor.
Kışın erişte pişirilirken uygulanan yöntem de lezzeti etkiliyor: Erişte tereyağıyla pembeleştirilip üzerine sıcak su ekleniyor ve pilav pişirir gibi pişiriliyor; pişirme sırasında suyunun dışarı dökülmemesi eriştenin besin değerinin korunmasını sağlıyor.
Bu imece çalışmaları sadece yiyecek üretimiyle sınırlı kalmayıp, iki-üç günde bir komşuların birbirinin ev işlerine katılmasıyla süregelen dayanışma kültürünü de yaşatıyor. Annelerinden ve büyüklerinden öğrenilen yöntemler genç kuşaklara aktarılırken, mahalle sohbetleri ve destek ilişkileri güçleniyor.
AKSEKİ İLÇESİNDE BİR ARAYA GELEN KADINLAR, KIŞ AYLARINDA SOFRALARININ VAZGEÇİLMEZİ OLAN YÖRESEL ERİŞTEYİ İMECE USULÜYLE HAZIRLIYOR.
