Aile içi şiddet iki ana kategoriye ayrılıyor
Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Meryem Batık Vural, aile içi şiddeti "durumsal" ve "karakterolojik" olmak üzere iki ana türe ayırarak değerlendirdi. Vural, her iki türün kökeni, seyri ve müdahale gereksinimlerinin farklı olduğuna dikkat çekti.
Durumsal şiddet: Öfke ve baş etme zorlukları
Vural, durumsal şiddeti genellikle öfkeyi kontrol edememe veya uygun baş etme yollarını bilmemeye bağlı olarak tanımladı. Bu durumda kişi çoğunlukla şiddet sonrası pişmanlık duyar ve davranışı değiştirmek için çaba gösterir. Vural'a göre, durumsal şiddet yaşayan çiftler için hem bireysel hem de çift terapileri etkili olabilir.
Karakterolojik şiddet: Patolojik ve kalıcı bir tablo
Vural, karakterolojik şiddetin patolojik bir boyut alabileceğini ve bu nedenle değişimin her zaman mümkün olmayabileceğini belirtti. Metinde aktarıldığı üzere, "şiddetin yüzde 20’sinin karakterolojik şiddet olduğu belirtiliyor" ifadesine yer verildi. Karakterolojik vakalarda şiddet daha kalıcı, tekrarlayıcı ve yıkıcı sonuçlar doğurabiliyor.
Gottman’ın 'kobralar ve pitbullar' sınıflandırması
Doç. Dr. Vural, John Gottman’ın sınıflandırmasına atıfta bulunarak karakterolojik şiddeti iki arketip üzerinden anlattı. "Kobralar" yüksek düzeyde antisosyal özellikler gösterir, dürtüsel ve zevk odaklıdır; kontrolü elinde tutmak için eşe yönelik fiziksel ve duygusal şiddet uygulayabilir. "Pitbullar" ise şiddeti daha çok aile üyeleriyle sınırlar; eşlerine yönelik yoğun bağımlılık, kıskançlık ve terk edilme korkusu öne çıkar.
Müdahale ve korunma önerileri
Vural, Gottman’ın araştırmalarına dayanarak, "karakterolojik şiddetin tamamen ortadan kaldırılması mümkün görünmüyor" uyarısında bulundu. Karakterolojik profilde bireysel terapinin sınırlı etkisi olabildiğini, çift terapisinin ise mağdur açısından zararlı sonuçlar doğurabileceğini söyledi. Bu nedenle mağdurların güvenlik planı yapması, bireysel destekle güçlenmesi ve yaşadıkları durumu adlandırabilmeleri hayati önem taşıyor.
Vural aynı zamanda mağdurun terk kararı ile terk eylemi arasında zaman bulunduğunu, bu süreçte güvenlik, çocukların güvenliği ve ekonomik güvenceler için planlamalar yapılması gerektiğini vurguladı. Mağdurların kendilerine "bu şiddeti hak etmediklerini" söylemeleri ve duygusal olarak güçlenmeleri gerektiğinin altını çizdi.
Politika ve önleyici yaklaşımlar
Metinde belirtildiği üzere, durumsal şiddeti önlemeye yönelik müdahalelerin karakterolojik şiddetin önlenmesinde yeterli olmayabileceği; bu nedenle faile yönelik engelleme politikalarının geliştirilmesinin önemli olduğu ifade edildi. Ayrıca, "Ülkemizde, mağdurun uzun süreli korunması ve güvenli kaçış politikasının uygulanmasına ihtiyaç olduğu" değerlendirmesi yapıldı.
Önleyici eğitim ve farkındalık
Vural, karakterolojik ve durumsal şiddetin evlilik öncesinde de ortaya çıkabileceğini; romantik aşk evresinde gençlerin istismarı fark etmeyebileceğini belirtti. Bu nedenle partnerlerin evlilik öncesinde çift danışmanlığı almaları ve evlilik öncesi psikoeğitim programlarına katılmalarının farkındalık sağlayabileceğini önerdi.
Sonuç olarak, Doç. Dr. Meryem Batık Vural aile içi şiddetin türünün doğru tanımlanmasının, mağdurun korunması ve uygun müdahale yollarının belirlenmesi açısından kritik olduğunu vurguluyor. Karakterolojik şiddetin patolojik yapısı, uzun vadeli korunma ve hedefe yönelik politikalar gerektiriyor.
SAMSUN ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ (OMÜ) EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRETİM ÜYESİ DOÇ. DR. MERYEM BATIK VURAL, AİLE İÇİ ŞİDDETİ "DURUMSAL" VE "KARAKTEROLOJİK" OLARAK İKİYE AYIRARAK ÖNEMLİ UYARILARDA BULUNDU. KARAKTEROLOJİK ŞİDDETİN PATOLOJİK BİR YAPI GÖSTEREBİLDİĞİNİ BELİRTEN VURAL, BU TÜR VAKALARDA DEĞİŞİMİN HER ZAMAN MÜMKÜN OLMAYABİLECEĞİNİ VE SÜRECİN KALICI VE YIKICI ETKİLER TAŞIYABİLECEĞİNİ İFADE ETTİ. VURAL, MAĞDURLARIN GÜVENLİK PLANI YAPARAK BİREYSEL DESTEKLE GÜÇLENMESİNİN HAYATİ ÖNEM TAŞIDIĞINI VURGULADI.
