Okul çantalarının taşıdığı riskler
Sivas Medicana Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hekimi Uzm. Dr. Serdar Yurtçu okul çantalarının özellikle gelişim çağındaki çocukların omurga ve kas-iskelet sistemi üzerinde ek yük oluşturduğunu belirtiyor. Okulların açılmasıyla birlikte kitap, defter, beslenme çantası ve kişisel eşyaların eklenmesiyle çantalar ağırlaşırken, yanlış taşıma biçimleri ve uzun süreli kullanım şikâyetleri artırabiliyor.
Taşıma biçimi ve vücut yük dağılımı:
Uzm. Dr. Serdar Yurtçu, çantanın yalnızca ağırlığının değil nasıl taşındığının da önem taşıdığını vurguluyor. Çoğu çocuk çantasını tek omuzda taşıyor veya çantayı sırtına uygun yerleştirmiyor; bu durum vücudun yük dağılımını değiştirerek gövdenin yana veya öne eğilmesine neden olabiliyor. Yanlış pozisyonda ve uzun süre taşınan çantalar boyun, omuz ve sırt bölgesinde ağrı, kas yorgunluğu ve duruş bozukluklarına yol açabilir.
Uzmanlar, çanta ağırlığının genel olarak çocuğun vücut ağırlığının yaklaşık yüzde 10-15’ini aşmaması gerektiğini belirtiyor. Ayrıca çocuğun öne doğru eğilmesi, omuzlarını belirgin şekilde aşağı çekmesi veya yürüyüşünün değişmesi, çantanın fazla ağır olduğunun önemli işaretleri arasında sayılıyor.
Çanta seçimi ve günlük uygulamalar:
Çanta seçiminde estetikten önce ergonominin öne çıkarılması gerektiğini söyleyen Uzm. Dr. Yurtçu, ailelere şu noktaları öneriyor: Çantalar iki omuz askılı ve askıları geniş, yumuşak ve ayarlanabilir olmalı. Çanta sırtla mümkün olduğunca yakın durmalı ve bel hizasının belirgin şekilde altına sarkmamalı. Gereğinden büyük çantalar çocuğun daha fazla eşya taşımasına neden olacağından yaşa ve vücut yapısına uygun boyut tercih edilmeli.
Günlük pratikler arasında her gün kullanılmayan kitap, oyuncak ve diğer eşyaların çantadan çıkarılması, ağır malzemelerin sırta yakın bölümlere yerleştirilmesi, çanta ağırlığının düzenli kontrol edilmesi ve çocuğun çantayı taşırken duruşunun gözlemlenmesi yer alıyor.
Ne zaman hekime başvurulmalı:
Uzm. Dr. Yurtçu, çocukların boyun, omuz veya sırt ağrılarını otomatik olarak büyüme sürecinin doğal bir parçası saymamak gerektiğini belirtiyor. Tekrarlayan veya giderek artan ağrı, uyuşma, güçsüzlük, belirgin duruş değişikliği ya da çantayı taşımakta zorlanma gibi durumlarda çocuğun hekim tarafından değerlendirilmesi önem taşıyor.
Doğru çanta seçimi, doğru kullanım alışkanlıkları ve gereksiz ağırlıkların azaltılması, çocukların kas-iskelet sağlığı açısından uzun vadede önemli bir temel oluşturur ve sağlıklı okul yaşamına katkı sağlar.
FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON HEKİMİ UZM. DR. SERDAR YURTÇU, ÇANTA SEÇİMİ VE KULLANIMINDA YAPILACAK KÜÇÜK HATALARIN ÇOCUKLARIN DURUŞ GELİŞİMİNİ ETKİLEYEBİLECEĞİNE DİKKAT ÇEKEREK VELİLERE ÖNEMLİ UYARILARDA BULUNDU.
