Ada bazlı dönüşümle yapışık nizamın riskleri azaltılabilir

Fatih Köse, yapışık nizam kentlerde kentsel dönüşümün bina bazlı değil ada bazlı planlanmasını, komşu yapılar ve altyapının birlikte ele alınmasını önerdi.

Yayın Tarihi: 26.10.2026 12:03
Güncelleme Tarihi: 26.10.2026 12:03

Ada bazlı dönüşümle yapışık nizamın riskleri azaltılabilir

kentsel dönüşümde ada bazlı yaklaşım:

Düşünce Rotası Derneği Genel Başkanı Fatih Köse, Türkiye genelinde yaşanan bina çökmeleri ve uygulanan kentsel dönüşüm modelleri üzerine uyarılarda bulundu. Köse, özellikle yapışık nizam yapılaşmanın hâkim olduğu bölgelerde dönüşümün tek bir bina üzerinden yürütülmesinin çevredeki yapılara ve zemin koşullarına zarar verebileceğini belirtti. Bu nedenle dönüşüm çalışmalarının bina bazlı değil, ada bazlı planlanması gerektiğini savundu.

yapışık nizam bölgelerde tek bina dönüşümünün riskleri:

Köse, bir bölgedeki binaların çoğunlukla aynı dönemlerde ve benzer tekniklerle inşa edildiğini hatırlatarak "Bir binanın dönüşümü komşu binalardan bağımsız düşünülemez" ifadelerini kullandı. Bir binanın yıkımı veya güçlendirme çalışmaları sırasında alınmayan teknik önlemler, yan taraftaki yapıların taşıyıcı sistemleri ile zemin şartlarını olumsuz etkileyebilir. Bu durum hem yapısal hasar hem de can güvenliği açısından risk oluşturur. Köse, bu nedenle dönüşüm sürecinde çevredeki tüm yapılarla birlikte değerlendirme yapılmasının şart olduğunu vurguladı.

uygulama, teknik inceleme ve uzlaşma:

Köse, ada bazlı dönüşümün hayata geçirilmesinin birkaç zorunlu aşama gerektirdiğini belirtti: mülk sahiplerinin uzlaşması, detaylı teknik incelemeler, kapsamlı planlama ve ilgili kurumlar arasında koordinasyon. "Kentsel dönüşümü ada bazlı yapmalıyız" diyen Köse, aynı yapı adasındaki binaların yaş, yapı özellikleri ve karşılaştıkları risklerin birlikte değerlendirilmesinin süreci kolaylaştıracağını söyledi. Ayrıca ada bazlı modelin yalnızca yapı güvenliğini değil; ulaşım, otopark, yeşil alan ve sosyal donatı ihtiyaçlarının da eş zamanlı planlanmasına imkân tanıyacağını ifade etti.

bütüncül dönüşümün şehir hedefleri:

Köse, kentsel dönüşümün amacının sadece eski binaları yenilemek olmadığını, şehirlerin daha yaşanabilir, güvenli ve sağlıklı alanlara dönüştürülmesinin hedeflenmesi gerektiğini belirtti. Sürecin merkezine vatandaşların güvenliği ve yaşam kalitesi konulmalı; günü kurtaran kısa vadeli çözümler yerine uzun vadeli, bütüncül adımlar atılmalıdır. Köse sözlerini "Kentlerin kurtuluşu nefes alan, yaşayan kentlerden geçiyor" diyerek tamamladı ve ada bazlı dönüşümün bu hedeflere ulaşmada önemli bir fırsat sunduğunu kaydetti.

DÜŞÜNCE ROTASI DERNEĞİ GENEL BAŞKANI FATİH KÖSE, TÜRKİYE'NİN FARKLI İLLERİNDE MEYDANA GELEN BİNA...

DÜŞÜNCE ROTASI DERNEĞİ GENEL BAŞKANI FATİH KÖSE, TÜRKİYE'NİN FARKLI İLLERİNDE MEYDANA GELEN BİNA ÇÖKMELERİ VE KENTSEL DÖNÜŞÜM UYGULAMALARINA İLİŞKİN DEĞERLENDİRMELERDE BULUNARAK, ÖZELLİKLE YAPIŞIK NİZAM YAPILAŞMANIN BULUNDUĞU BÖLGELERDE DÖNÜŞÜMÜN TEK BİR BİNA ÜZERİNDEN YÜRÜTÜLMESİNİN RİSKLER DOĞURABİLECEĞİNE DİKKAT ÇEKTİ. KENTLERİN GÜVENLİ, SAĞLIKLI VE YAŞANABİLİR HALE GETİRİLMESİ İÇİN KENTSEL DÖNÜŞÜM ÇALIŞMALARININ BİNA BAZINDA DEĞİL, ADA BAZINDA PLANLANMASI GEREKTİĞİNİ BELİRTEN KÖSE, BÜTÜNCÜL DÖNÜŞÜMÜN ÖNEMİNİ VURGULADI.

Yazar
EDİTÖR

Ali Yıldırım

Ben Ali Yıldırım, 31 yaşındayım, İstanbul. aksiyon.com.tr Gündem ekibinin gece editörüyüm. Siz uyurken ben gelen haber akışını yönetir, manşetleri belirlerim. Stres altında çalışmaya alışkınım ama ekibi ayakta tutan espriler de benden çıkar.