ABD başkan yardımcısı Vance: beklentimiz Hürmüz Boğazı’nın uzun vadede ücretsiz açılmasıdır
ABD Başkan Yardımcısı James David Vance, İran ile varılan ateşkes anlaşmasına ilişkin yaptığı açıklamalarda, anlaşmanın iki temel hedefinin Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve İran’ın nükleer silah geliştirmeyeceğine ilişkin uzun vadeli taahhüdün güvence altına alınması olduğunu belirtti.
Anlaşma metninin yayımlanması ve doğrulama süreci
Vance, CNBC’ye verdiği röportajda mutabakat zaptının metnini bu hafta yayımlamayı planladıklarını söyledi. Anlaşmanın iki aşamalı bir doğrulama süreci içereceğini ve hâlâ üzerinde çalışılması gereken birçok teknik ayrıntı bulunduğunu vurguladı.
Cuma günü İsviçre’de yapılması planlanan imza törenine; İran Başmüzakerecisi ve Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ve diğer yetkililerin katılımının beklendiğini kaydetti.
Hürmüz Boğazı ve yaptırımlar
Vance, Hürmüz Boğazı’ndan geçişlere dair, 'Beklentimiz, boğazın uzun vadede ücretsiz bir şekilde açılmasıdır ve bu, teknik müzakerelerde çözüme kavuşturacağımız türden bir konudur' ifadelerini kullandı. Bu beklentinin anlaşmanın uygulanmasına ilişkin teknik görüşmelerde ele alınacak önemli bir başlık olduğuna dikkat çekti.
Vance, anlaşmanın İran’ın yükümlülükleri çerçevesinde ekonomisine yönelik yaptırımların hafifletilmesiyle ödüllendirilmesini öngördüğünü belirtti: 'Eğer yükümlülüklerinize uymaya istekliyseniz, nükleer programınızın gerçek denetimlere açılmasına izin vermeye hazırsanız, o zaman sizi dünya ekonomisine yeniden kabul edeceğiz.'
Varlıkların dondurulması ve iddialar
İran’a ait dondurulmuş mali varlıkların serbest bırakılmasının, 'Cuma günkü resmi imzanın ardından yapılacak teknik görüşmelerde ele alınacak konulardan biri' olduğunu söyledi. Ancak Vance, İran’ın belirli kriterleri karşılaması halinde 24 milyar dolarlık dondurulmuş fona erişeceği yönündeki iddiaları reddetti ve söz konusu rakamın 'metinlerin hiçbir yerinde bulunmadığını' ifade etti.
Vance, anlaşmayı 'temelde İran’a uzatılmış bir el' olarak nitelendirerek, yükümlülüklerin yerine getirilmesi halinde İran’ın 'çok daha iyi ve çok daha müreffeh bir geleceğe' sahip olacağını vurguladı. Röportajında ayrıca, 'Bence bu ABD halkı için harika bir gün' dedi.
Genel değerlendirme
Vance, CBS Mornings programında da bazı diplomatik prosedürler ve teknik konular üzerinde çalışılması gerektiğini yineleyerek, tam metnin yayımlanmasının ardından ortaya çıkacak ayrıntıların uygulama sürecinde belirleyici olacağını kaydetti. Anlaşmanın başarısının, tarafların taahhütlerini nasıl uygulayacaklarına ve teknik doğrulama mekanizmalarının etkinliğine bağlı olacağı öne çıktı.
Öne çıkan başlıklar: metnin bu hafta yayımlanması planlanıyor; Hürmüz Boğazı’nın uzun vadede ücretsiz açılması beklentisi; İran’ın nükleer taahhüdünün güvence altına alınması; yaptırımların, taahhütlerin yerine getirilmesine bağlı olarak hafifletilmesi.
ABD BAŞKAN YARDIMCISI JAMES DAVİD VANCE, İRAN İLE VARILAN ANLAŞMAYA İLİŞKİN, "BEKLENTİMİZ, HÜRMÜZ BOĞAZI'NIN UZUN VADEDE ÜCRETSİZ BİR ŞEKİLDE AÇILMASIDIR VE BU, TEKNİK MÜZAKERELERDE ÇÖZÜME KAVUŞTURACAĞIMIZ TÜRDEN BİR KONUDUR" DEDİ. (ARŞİV)
