Avrupa Birliği (AB), Bosna Hersek'teki iki entiteden biri olan Sırp Cumhuriyeti'nin (RS) Başkanı Milorad Dodik'in, RS Ulusal Meclisi'nin (NSRS) ülke anayasasına aykırı aldığı kararları onaylaması nedeniyle, ülkenin egemenliğini, birliğini ve toprak bütünlüğünü sorgulamaya yönelik provokatif ve ayrıştırıcı eylemlerden kaçınması gerektiğini bildirdi.
AB Dış İlişkiler Servisi tarafından yapılan yazılı açıklamada, 27 Şubat'ta NSRS'den geçen ve Dodik tarafından imzalanan yasal düzenlemelerin Bosna Hersek'in anayasal ve hukuki düzenini zayıflattığı, kurumların işleyişini baltaladığı ve vatandaşların temel özgürlüklerini tehdit ettiği belirtildi.
Açıklamada, RS'deki siyasiler tarafından atılan adımların Bosna Hersek'in AB yolunda üstlendiği taahhütlerle çeliştiği vurgulandı. "Diğer entiteler gibi RS de Bosna Hersek Anayasasına ve ülkenin yasalarına uymak, anayasal kurumların yetkilerini ve kararlarını saygıyla karşılamak zorundadır. Bosna Hersek'in anayasal düzeninin korunması için tüm iç hukuki yolların kullanılması gerekmektedir," denildi.
AB, RS siyasi liderliğini, ülkenin egemenliğini, birliğini ve toprak bütünlüğünü sorgulamaya yönelik provokatif ve ayrıştırıcı söylem ve eylemlerden kaçınmaya çağırdı. Ayrıca, devlet düzeyindeki kurumlarda görev yapan kamu yetkilileri üzerinde uygulanan siyasi baskının sona ermesi gerektiği ifade edildi.
Açıklamada, Avrupa Konseyi'nin 2024'ün Mart ayında Bosna Hersek ile AB üyelik müzakerelerini başlatma kararı aldığı hatırlatılarak, AB tüm siyasi aktörleri, ülkenin AB yolunda ilerlemesine odaklanmaya ve gerekli adımları atmaya çağırdı. Böylece AB Konseyi müzakere çerçevesini kabul edebilecektir. AB yolunda ilerleme, Bosna Hersek'in istikrarı ve güvenliğinin en iyi garantisidir ve ülkenin vatandaşları için çok sayıda fayda sağlamaktadır.
Bosna Hersek'te Dodik'in Anayasaya Aykırı Uygulamaları
NSRS'de yapılan oylamada, Bosna Hersek Yüksek Yargı ve Savcılık Konseyi (VSTV), Bosna Hersek Savcılığı, Bosna Hersek Mahkemesi ve Bosna Hersek Araştırma ve Koruma Ajansı'nın (SIPA) RS entitesindeki faaliyetlerinin yasaklandığı belirtildi. Dodik, anayasa dışı olan bu kararları imzaladığını duyurdu ve mahkeme ile savcılığın çağrılarına yanıt vermeyeceğini, RS polisi tarafından korunacağını açıkladı.
Ulusal medyada, Dodik'in "halk arasında panik oluşturma" amacıyla yaptığı adımlar kapsamında, RS'de faaliyetleri durdurulacak 4 kurumda çalışan Bosnalı Sırpların işlerinden istifa etmeleri durumunda hapis cezası alabilecekleri ifade edildi. Bu kararlar, Bosna Hersek Mahkemesi'nin Dodik'e "Yüksek Temsilcilik Ofisi (OHR) kararlarına saygı duymamak" suçundan 1 yıl hapis ve 6 yıl siyasi yasak cezası vermesinin ardından alınmıştı.
Dodik'e, ülke içinden ve dışından birçok devlet adamı, sivil toplum kuruluşu temsilcisi ve gazeteci tepki gösterdi.
