Uzmanların uyarısı
Mevsim geçişleri ve aniden düşen sıcaklıklar, vücudun ısı dengesini korumak için devreye soktuğu fizyolojik mekanizmaları zorlayarak sağlık sorunlarını tetileyebiliyor. Medicana Konya Hastanesi Dahiliye Uzmanı Dr. Şerife Önen, soğuk havanın özellikle kalp-damar ve kronik solunum yolları hastaları üzerinde belirgin etkileri olduğuna dikkat çekiyor.
Fizyolojik tepkiler ve sık görülen şikayetler:
Dr. Önen’e göre iç organların sağlıklı çalışabilmesi için vücut ısısının dar bir aralıkta sabit kalması gerekiyor. Soğukta derideki damarların büzüşmesi ile meydana gelen üşüme, el-ayak uyuşması gibi belirtiler sık görülürken, bu mekanizma aynı zamanda tansiyon ve nabızda yükselmeye yol açabiliyor. Solunum yollarında bronş daralması öksürük ve nefes darlığına neden olarak KOAH ve astım ataklarını artırabiliyor.
'Kas ve eklemlerde esnekliğin azalması sonucu romatizmal hastalıklarda ve kas-eklem ağrılarında artış yaşanabilir' ifadesiyle Dr. Önen, soğuk havanın muskuloskeletal yakınmaları da tetiklediğini vurguluyor. Ayrıca kapalı ve yetersiz havalandırılan ortamlarda bulunmanın, enfeksiyon ve viral hastalıkların yayılma riskini yükselttiği belirtiliyor.
Ruhsal etkiler ve hormon dengesindeki değişimler:
Gün ışığı süresinin kısalması ve sıcaklık dalgalanmaları melatonin ile serotonin düzeylerinde değişimler oluşturabiliyor. Bu hormon dalgalanmaları depresyon, sabahları halsiz uyanma ve gün içinde odaklanma sorunları gibi yakınmalara yol açabiliyor. Ani ısı değişimlerine uyum sağlama çabası bağışıklığı zayıflatabileceğinden enfeksiyonlara yatkınlık da artabiliyor.
Korunma ve alınması gereken önlemler
Uzmanlar, riskleri azaltmak için temel yaşam alışkanlıklarına dikkat çekiyor. Öne çıkan öneriler arasında bol sıvı tüketimi, vitamin ve mineral yönünden zengin beslenme, düzenli uyku ve stres yönetimi yer alıyor. Düzenli fiziksel egzersiz, hem dolaşım sistemini hem de kas-eklem sağlığını destekleyerek mevsimsel dalgalanmalara karşı koruyucu rol oynuyor.
Ayrıca soğuk ve rüzgârlı dönemlerde sinüzit ve migren gibi şikayetlerin artabileceği, alerjen yoğunluğunun yükselmesiyle astım semptomlarının kötüleşebileceği hatırlatılıyor. Kapalı alanların düzenli havalandırılması ve kalabalık ortamlardan mümkün olduğunca kaçınılması, solunum yolu enfeksiyonları riskini azaltmaya yardımcı olur.
Dr. Önen son olarak, kronik hastalığı olan kişilerin hekimleriyle iletişimi sürdürmelerini, belirtilerde artış olduğunda geç kalmadan başvurmalarını öneriyor. Basit yaşam tarzı düzenlemeleri ve erken müdahale, ani ısı değişimlerinin sağlık üzerindeki olumsuz etkilerini minimize etmeye yardımcı olabilir.
MEDİCANA KONYA HASTANESİ DAHİLİYE UZMANI DR. ŞERİFE ÖNEN, "HAVALARIN SOĞUMASIYLA BİRLİKTE VÜCUDUN İÇ DENGESİNİN KORUNMASI İÇİN ÇEŞİTLİ FİZYOLOJİK ADAPTASYON MEKANİZMALARI DEVREYE GİRER. BU DURUM OLUMLU ADAPTASYONLAR İÇERDİĞİ GİBİ BAZI SAĞLIK RİSKLERİNİ DE BERABERİNDE GETİRİR" DEDİ.