Doğadan topluyor, türkülerle örüyor: 45 yıllık usta dikenli sarmaşıktan balık sepeti yapıyor
Ordu’nun Altınordu ilçesi Kayabaşı Mahallesi’nde yaşayan 62 yaşındaki Turgut Özcan, 45 yıldır doğadan topladığı dikenli sarmaşıklarla geleneksel yöntemlerle balık sepeti örerek geçimini sağlıyor. Özcan, sepet örme sürecini türkü söyleyerek sürdürdüğünü belirtiyor.
Zanaatın kökeni ve öğrenme süreci
Çocukluğunda bir komşusunu izleyerek bu zanaatı öğrendiğini anlatan Özcan, uygulamanın bölgedeki geleneksel balık avcılığı pratiklerinden biri olduğunu söylüyor. Sepetler, içinde ekmek ve taşla suya bırakılıyor; sabah kontrol edildiğinde içlerinde balık bulunuyor.
Üretim süreci ve teknik detaylar
Özcan, dağlardan topladığı dikenleri getirip işleyerek sepetleri örüyor. Toplanan dikenlerin hemen kullanılmadığını, 15-20 gün kadar kurutma sürecine ihtiyaç olduğunu vurguluyor. El emeğiyle çalışan usta, elinde yeterli malzeme olduğunda günde 2 sepet üretebildiğini aktarıyor.
Malzeme kıtlığı ve sürdürülebilirlik kaygısı
Usta, doğada eskisi kadar sarmaşık bulunmadığına dikkat çekiyor: "Diken bulması mesele, artık eskisi kadar bulunmuyor." Bu durum, üretim kapasitesini ve sepet sayısını doğrudan etkiliyor; geçmişte yaptığı yüzlerce sepetten bugün çok daha az üretebildiğini belirtiyor.
Ekonomi ve talep
Yaz aylarında talebin arttığını söyleyen Özcan, sepetlerin satış fiyatının 1.500 ile 2.000 lira arasında değiştiğini ifade ediyor. Taleplerin şehir dışından da geldiğini; Tokat, Giresun ve Ankara’dan alıcıların bulunduğunu belirtiyor.
Dayanıklılık ve kullanım
Sepetlerin uzun ömürlü olduğunu anlatan Özcan, doğru koşullarda 6-7 yıl çürümeden kullanılabildiğini, kullanılmadığında ise 30 yıl dahi dayanabildiğini söylüyor. Bitkinin bölgedeki adının da bilindiği ve bu zanaatı sürdüren kişi sayısının azaldığı vurgulanıyor.
Geleneksel bilginin geleceği
Turgut Özcan’ın deneyimi, el işi zanaatların sürdürülebilirliği ve hammadde erişimi sorunlarının birleştiği somut bir örnek sunuyor. Zanaat, hem kültürel bir miras hem de mevsimsel talebe dayalı küçük ölçekli bir gelir kaynağı olarak önem taşıyor.
Özetle, Altınordu’da yaşayan usta, doğal kaynakların azalması ve zanaatını sürdürenlerin sayısının düşmesi gibi zorluklara rağmen yıllardır devam ettirdiği balık sepeti örme geleneğini yaşatıyor.
Doğadan topluyor, türkülerle örüyor: 45 yıllık usta dikenli sarmaşıktan balık sepeti örüyor
