31 ülke ve bölgesel kuruluşlardan ortak kınama: E1 planı ve radikal açıklamalar uluslararası hukuka aykırı bulundu
31 Arap ve İslam ülkesinin dışişleri bakanları ile Arap Birliği, İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ve Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) genel sekreterleri, İsrail'in Doğu Kudüs ve Batı Şeria'ya ilişkin uygulama ve açıklamalarını içeren ortak yazılı bir açıklama yayımladı. Açıklamada, başta İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun sözde "Büyük İsrail" ile ilgili ifadeleri ve İsrailli bakan Bezalel Smotrich'in "E1" bölgesine ilişkin yerleşim planı ile Filistin Devleti'ni reddeden açıklamaları şiddetle kınandı.
Katılımcılar
Ortak açıklamada şu katılımcıların adlarına yer verildi: Türkiye, Bahreyn, Bangladeş, Birleşik Arap Emirlikleri, Cezayir, Cibuti, Çad, Endonezya, Fas, Filistin, Gambiya, Irak, Katar, Komorlar Birliği, Kuveyt, Libya, Lübnan, Maldivler, Mısır, Moritanya, Nijerya, Pakistan, Senegal, Sierra Leone, Somali, Sudan, Suudi Arabistan, Suriye, Umman, Ürdün, Yemen dışişleri bakanları ile Arap Birliği Genel Sekreteri, İİT Genel Sekreteri ve KİK Genel Sekreteri.
Kınama ve hukuki gerekçe
Açıklamada, bahsi geçen ifadelerin ve E1 yerleşim planının uluslararası hukukun, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarının özellikle 2334 sayılı kararın açık ihlali olduğu vurgulandı. Ayrıca, Filistin halkının 4 Haziran 1967 sınırları içinde, başkenti işgal altındaki Kudüs olan bağımsız ve egemen devlet kurma hakkının devredilemez olduğu yeniden belirtildi. Metinde İsrail'in işgal altındaki Filistin toprakları üzerinde egemenliğinin olmadığı açıkça dile getirildi.
Güvenlik, tahribat ve insani durum
Ortak metin, İsrail yönetiminin yerleşim politikalarının ve bazı yetkililerin söylemlerinin bölgesel güvenlik, devlet egemenliği ve uluslararası barış için doğrudan tehdit oluşturduğunu belirtiyor. Mescid-i Aksa/Harem-i Şerif başta olmak üzere kutsal mekanlara yönelik girişimler, yerleşimci terörizmi, şehir, kasaba ve mülteci kamplarına yönelik saldırılar ile Filistinli sivillerin zorla yerlerinden edilmesi gibi gelişmelerin, şiddet ve çatışma döngülerini körüklediği kaydedildi.
Açıklamada ayrıca İsrail'in Gazze'ye yönelik abluka uygulamasının kaldırılması, sınır geçişlerinin açılması ve insani yardım erişiminin sağlanmasının koşulsuz talep edildiği; Gazze'de ateşkes çağrısının yinelendiği belirtildi. Metin, Uluslararası Adalet Divanı istişari görüşünün de teyit edildiğini ifade ediyor.
Talepler ve uluslararası çağrı
Ortak açıklama, Filistinlilerin herhangi bir şekilde zorla yerinden edilmesini kesin şekilde reddettiğini ve Gazze Şeridi'nin işgal altındaki Filistin topraklarının ayrılmaz parçası olarak tanındığını vurguladı. Filistin Devleti'nin, Filistin Kurtuluş Örgütünün siyasi programı çerçevesinde, tek yönetim otoritesi ve tek hukuk sistemi altında topraklarında egemenlik sorumluluklarını üstlenmesine olan ihtiyaç belirtildi.
Metin, uluslararası toplumu ve özellikle Güvenlik Konseyi'nin daimi üyelerini, bilhassa ABD'yi, yasal ve ahlaki sorumluluklarını yerine getirmeye; İsrail'i saldırılarını durdurmaya, yanıltıcı ve kışkırtıcı açıklamaları sonlandırmaya ve Filistin halkına uluslararası koruma sağlamaya zorlayacak acil önlemler almaya çağırdı. Ayrıca, Filistin halkına karşı işlenen suç ve ihlallerin faillerinin hesap vermesinin sağlanması talep edildi.
Özetle, yayımlanan ortak bildiri İsrail'in E1 planı ile bazı yetkililerin açıklamalarını uluslararası hukuka aykırı ve barış çabalarına zarar veren adımlar olarak nitelendiriyor; işgalin sona erdirilmesi, insani erişimin garanti altına alınması ve Filistin halkının meşru haklarının korunması için uluslararası eylem çağrısı yapıyor.
