Türkiye'de 2023 AR-GE Harcamaları
Türkiye'nin araştırma ve geliştirme (AR-GE) harcamaları, 2022 yılına göre önemli bir artış göstererek 377 milyar 542 milyon lira olarak belirlendi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan verilere göre, AR-GE harcamalarının gayri safi yurt içi hasıla (GSYH) içindeki payı 2023'te yüzde 1,42 oldu.
AR-GE Harcama Dağılımı
AR-GE harcamalarının %65,1'lik bölümü mali ve mali olmayan şirketlerden gelmektedir, ikinci sırada ise %30 ile yükseköğretim geliyor. Kar amacı gütmeyen kuruluşlar tarafından yapılan harcamaların toplam içindeki payı ise %4,9 olarak belirlendi. Personel harcamaları AR-GE bütçesinin yarısından fazlasını (%52,5) oluşturmaktadır.
AR-GE Personel İstihdamı
2023 yılında tam zaman eşdeğeri (TZE) cinsinden 290 bin 850 AR-GE personeli istihdam edildi. Bu personelin %65,4'ü mali ve mali olmayan şirketlerde, %31,4'ü yükseköğretim kurumlarında ve %3,1'i kar amacı gütmeyen kuruluşlarda görev yapmaktadır. Kadın AR-GE çalışanlarının sayısı 99 bin 195 ile toplam istihdamın %34,1’ini oluşturmaktadır.
AR-GE Personelinin Eğitim Durumu
AR-GE personelinin yüzde 38,3'ü lisans mezunu iken, %31’i doktora veya eşdeğer bir eğitim düzeyine sahiptir. Orta yüksek teknoloji sektörlerinde 2023'ta en fazla araştırmacı istihdamı görüldü.
Bölgesel Dağılım
AR-GE harcamalarının en fazla yapıldığı bölge %29,7 ile Ankara olurken, İstanbul %28,9 ve Kocaeli %10,6 ile takip etti. Toplam AR-GE personelinin %31,7'si İstanbul’da, %19,4'ü Ankara’da, %8,1'i ise Kocaeli bölgesinde çalışmaktadır.
Yüksek Teknoloji ve AR-GE Girişimleri
Mali ve mali olmayan sektörler tarafından gerçekleştirilen 245 milyar 966 milyon lira AR-GE harcamasının %53,2'si AR-GE merkezlerinde yapılmıştır. Orta yüksek teknoloji faaliyetlerinde 2023 yılında en fazla araştırmacı istihdamı sağlandığı gözlemlenmiştir.
