Yüksekova'da bahar bereketi: Dağlardan tezgahlara
Hakkari’nin Yüksekova ilçesinde bu yıl, son 10 yılın en yüksek yağış miktarı kaydedilmesiyle dağlardaki bitki çeşitliliği ve bolluğu göze çarptı. Bahar aylarında eriyen karlar ve kışın etkili geçen yağışlar, yörede hem tıbbi hem de mutfak amaçlı kullanılan endemik bitkilerin yaygınlaşmasını sağladı. Bu bitkiler, birçok aile için sadece geleneksel tüketim değil, aynı zamanda önemli bir ekonomik kaynak haline geldi.
Toplama süreci ve pazar ağı
Sabahın erken saatlerinde, gruplar halinde yüksek rakımlı dağlara çıkan vatandaşlar; dik yamaçlar ve kayalık alanlardan büyük emekle topladıkları otları çuvallarla ilçe merkezine taşıyor. Toplanan otlar, Cengiz Topel Caddesi üzerinde kurulan seyyar tezgâhlarda taze veya kurutulmuş olarak satışa sunuluyor. Dar gelirli birçok aile için ot toplama, önemli bir istihdam ve gelir kaynağı oluşturuyor.
Hangi türler rağbet görüyor?
Yörede kışlık konserve, turşu ve peynir yapımında sıkça kullanılan; siyabo, mendı, sirmo (yabani sarmısak), bıttım, uçkun (yayla muzu), kengır (kenger), hengedan, bike, lüşe, kayi ve çorin başta olmak üzere onlarca çeşit ot tezgâhlarda yer alıyor. Hem taze tüketilen hem de kurutularak kış aylarına saklanan bu bitkilere çevre il ve ilçelerden de talep geliyor.
Üreticinin anlatımı
İbrahim Akdoğan, yıllardır dağlardan topladığı şifalı otları satarak ailesinin geçimini sağladığını belirterek şunları söyledi: "Bu yıl Yüksekova son 10 yılın en iyi yağışını aldı. Toprak suya doyduğu için dağlarımız her zamankinden daha bereketli. Sabah namazıyla birlikte yola çıkıyor, saatlerce yüksek rakımlı dağlara tırmanıyoruz. Bu otları toplamak büyük bir emek ve sabır istiyor. Topladığımız siyabo, mendı, uçkun ve kenger gibi şifalı otları getirip burada, Cengiz Topel Caddesi’ndeki tezgahımızda taze taze vatandaşlarımıza sunuyoruz. Kimisi şifa için alıyor, kimisi meşhur otlu peynirimizde kullanmak için sirmo arıyor. Bu iş bizim hem geleneğimiz hem de geçim kaynağımız. Doğanın bize sunduğu bu bereketi toplayarak evimize helal ekmek götürüyoruz."
Sezonun süresi ve ekonomik beklentiler
Yüksekova’da ot toplama sezonunun yaz ayları ortalarına kadar sürmesi bekleniyor. Bölgedeki artan bitki çeşitliliği ve bolluğu, yerel ekonomi için mevsimsel bir hareketlilik yaratıyor; üreticiler sezon boyunca elde ettikleri gelirle aile bütçelerine katkı sağlıyor.
YÜKSEKOVA İLÇESİNDE DAĞLARDA YETİŞEN ÇOK SAYIDA BİTKİ TÜRÜ, TEZGAHLARDAKİ YERİNİ ALDI.
