Tarlada yoğun mesai:
Hakkari’nin Yüksekova ilçesine bağlı Dedeler köyünde çiftçiler, termometrelerin mevsim normallerinin üzerinde seyrettiği kavurucu sıcaklara rağmen buğday hasadına başladı. İlçeye 15 kilometre uzaklıktaki köyde geçimlerini tarım ve hayvancılıkla sağlayan aileler, kışlık erzak ve hayvan yemini temin etmek için tarlalarda yoğun çalışma yürütüyor.
İş, genellikle sabahın ilk ışıkları ile başlıyor; aile fertleri ve işçiler tarlaya sabah erken saatlerde (yaklaşık 05.00 civarı) gidiyor ve akşam karanlığı çökene kadar çalışmayı sürdürüyor. Doğu Anadolu Bölgesi'ni etkisi altına alan sıcak hava dalgası, çalışma koşullarını ağırlaştırırken köylüler zaman ve iş gücünü planlamak zorunda kalıyor.
İş akışı ve geleneksel yöntemler:
Traktör ve biçerdöverlerin giremediği engebeli alanlarda tırpanlar kullanılırken, düz arazilerde iş makineleriyle hasat yapılıyor. Biçilen buğdaylar insan gücüyle bir araya getirilip balya haline getiriliyor; balyalar traktörlere yüklenerek köy meydanına taşınıyor. Burada ürünler patoz makinesinden geçirilip taneler ayrılıyor, çuvallanıyor ve geriye kalan saman kış için depolanıyor.
Çalışmalar hem modern aletlerle hem de imece usulüyle yürütülüyor; bu dayanışma çiftçilerin iş yükünü hafifletmekte ve köy içinde yardımlaşmanın örneğini göstermektedir.
Çiftçilerin talepleri ve zorlukları:
Hasat sırasında konuştuğumuz üreticiler, hem sıcaklık hem de altyapı eksikliklerinin verimi etkilediğini vurguladı. Üreticilerden Harun Arslan çalışmanın zorluğunu, "Her sene olduğu gibi bu yıl da emeklerimizin karşılığını almak için buğday biçiyoruz. Sabahın erken saatlerinde başladığımız buğday hasadını, akşam karanlığı çökene kadar kesintisiz sürdürüyoruz... Hiçbir işte rahat para kazanmak yok" sözleriyle anlattı. Arslan, yoğun sıcaklık altında tarlada olmanın özellikle temmuz ve ağustos aylarında zorlayıcı olduğunu belirtti.
Bir diğer üretici Feyyaz Koç ise su ihtiyacına dikkat çekti: "Bizim tek sıkıntımız su. Eğer su sıkıntımız olmasa, bu topraklardan çok daha kaliteli ve yüksek verimli buğday elde ederiz. İnşallah yetkililerimiz bu sesimizi duyar ve sulama sorunumuzu çözerler." Koç, aileleriyle omuz omuza çalıştıklarını ve ürünleri patostan geçirip kışa hazır hale getireceklerini söyledi.
Yüksekova genelinde buğday hasadının önümüzdeki günlerde çevre köylerde de yoğun biçimde devam etmesi bekleniyor. Hasat süreci, hem geleneksel yöntemlerin hem de modern tarım aletlerinin birlikte kullanıldığı, dayanışma ve emek yoğun bir çalışma olarak öne çıkıyor.
Yüksekova'da kavurucu sıcağa rağmen buğday hasadı mesaisi sürüyor
