Yerevan Dialog Erivan’da başladı
Erivan, Avrupa Siyasi Topluluğu’nun 8. Zirvesinin ardından düzenlenen 3. Yerevan Diyaloğuna ev sahipliği yapıyor. "Fırtınaların İçinden Geçmek" temasıyla açılan diyalog, Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan tarafından yapılan açılış konuşması ve Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Alain Bersetin katılımıyla gerçekleşen oturumla başladı.
Mirzoyan: Dengeli dış politika ve komşularla iş birliği
Ararat Mirzoyan, Erivan’ın tek bir merkeze bağımlılığa dayanmayan, farklı yönler arasında somut ve karşılıklı yarar sağlayan ortaklıklar kurmaya dayalı bir dış politika izlediğini vurguladı. Mirzoyan, "Barışa, iş birliğine ve kalkınmaya olan bağlılığımız, komşularımıza yaklaşımımızı yönlendiriyor" ifadelerini kullandı.
Mirzoyan, Türkiye ile ilişkilerin normalleştirilmesi sürecinin, açık sınırların ve iyi komşuluk ilişkilerinin halkın çıkarlarına hizmet edeceğine olan inancını yansıttığını belirtti. Ayrıca Gürcistan ile stratejik ortaklığın derinleştirildiğini ve İran ile dostane bağların sürdüğünü ifade etti.
Diplomasinin tek başına yeterli olmadığını belirten Mirzoyan, ticaret yolları, enerji ağları ve dijital bağlantıların paylaşılmasının bölgesel riskleri ve faydaları ortaklaştıracağını, bu nedenle Doğu’yu Batı’ya ve Kuzey’i Güney’e bağlayan altyapının komşularla birlikte inşa edilmesinin önemine işaret etti.
Paşinyan: Coğrafi konum algısında dönüşüm
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, konuşmasında son yıllarda Ermenistan’ın coğrafi konumuna ilişkin algının önemli ölçüde değiştiğini söyledi. Paşinyan, "Aynı yerde kalırken, artık eskisine göre tamamen farklı bir coğrafi konumdayız" dedi ve ülkenin bölgedeki stratejik rolünün yeniden şekillendiğini vurguladı.
Paşinyan, geçmişte ülkenin zor bir çevrede olduğu algısının bugün yerini, "Doğu ile Batı’yı birbirine bağlayan en kısa yolun Ermenistan Cumhuriyeti’nden geçtiği" tanımına bıraktığını belirtti. Bu yeni algının, Ermenistan için kalkınma vizyonu ve stratejisini yeniden şekillendirdiğini aktardı.
Bağlantı projeleri: Barış Kavşağı ve TRIPP
Başbakan, hükümetin bağlantı potansiyelini gerçekleştirmeyi hedefleyen iki önemli girişim olarak "Barış Kavşağı" ve "TRIPP" projelerini öne çıkardı. Paşinyan, TRIPP projesinin öncelikle Doğu ile Batı arasındaki demiryolu bağlantısının yeniden kurulmasını ve ana hatlardan birinin güney Ermenistan’dan geçmesini öngördüğünü belirtti.
Ayrıca paşinyan, projelerin demiryollarının ötesinde elektrik iletim hatları, petrol ve doğalgaz boru hatları gibi altyapı unsurlarını da kapsayabileceğini; hükümetin bu potansiyeli hayata geçirmek ve Ermenistan’ı bölgesel bağlantıların merkezi haline getirmek için çalıştığını söyledi. Yatırım ortamındaki iyileşmenin de ülkenin konumunu güçlendirdiğini vurguladı ve bu gelişmelerin bölgedeki barışla bağlantılı olduğunu belirtti.
Paşinyan, uluslararası ortaklar arasında ABD Başkanı Donald Trump ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macronun da bu süreçte rol oynadığını sözlerine ekledi.
Macron: Sınırlar tamamen açılmalı
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Güney Kafkasya’nın dış güçlerin rekabet alanı olmaya mahkum olmadığını belirterek, "Güney Kafkasya, bir ganimet gibi üzerinde rekabet eden imparatorlukların alanı olmaya mahkum değildir" dedi. Macron, 2020 savaşının dış garantilere aşırı bağımlılığın risklerini ortaya koyduğunu ifade etti.
Macron, Ermenistan’ın Azerbaycan ile barış ve normalleşme çabalarını "cesur ve gerekli bir seçim" olarak nitelendirdi ve bölgedeki sınırların yeniden açılması çağrısında bulunarak "Sınırlar açılmalı, tüm sınırlar ve tamamen açılmalı" dedi.
Ayrıca Macron, bölgenin dönüşümüne uluslararası finans kuruluşlarının destek verdiğini, IMF ve Fransız Kalkınma Ajansı gibi kurumların yaklaşık 4 milyar euro değerinde bölgesel projeleri desteklediğini aktardı.
Zirve gündemi ve odak konular
Yerevan Dialog kapsamında düzenlenecek panellerde değişen güç dinamiklerinin uluslararası ilişkiler üzerindeki etkileri, mevcut güvenlik çerçevelerinin sınanması ve diyalog ile iş birliği için yeni yolların açılması ele alınacak. Tartışmaların odak noktaları arasında Jeopolitik Ayrılıkların Ötesinde, Küresel Bağlantı, AB Genişlemesi ve Avrupa Entegrasyonu, Demokratik Direnç, Hibrit Tehditler ve Yapay Zeka, Yeşil Geçiş, Teknoloji ve Güvenlik Mimarisi yer alıyor.
Katılımcılar, ekonomik dalgalanma ve artan rekabet ortamında daha güçlü bölgesel bağlantıların, gelişmiş altyapı ve ticaretin istikrara ve ortak refaha nasıl katkı sağlayacağını tartışacaklar.
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, başkent Erivan'da başlayan Yerevan Dialog'un açılış oturumunda yaptığı konuşmada, "Ermenistan'ın aynı coğrafi konumda kalmasına rağmen, konumunun algısının ve öneminin tamamen farklılaştığını belirterek "Aynı yerde kalırken, artık eskisine göre tamamen farklı bir coğrafi konumdayız" dedi. Macron ise, "Güney Kafkasya, bir ganimet gibi üzerinde rekabet eden imparatorlukların alanı olmaya mahkum değildir" ifadelerini kullandı.