Eskişehir'de kitapçılığın e-ticaretle mücadelesi
Pandemi sonrası hızlanan e-ticaret, gıdadan elektroniğe birçok kategoride alışverişi çevrimiçi ortama taşıdı. Bu dönüşümün sonuçlarından biri de kitap satışlarında görüldü; Eskişehir, internet platformlarında en çok kitap sipariş edilen iller arasında yer aldı. Şehirde uzun yıllardır kitapçılık yapan Özgür Özyürek, internetten gelen yoğun rekabetin kendileri açısından olumsuz etkileri olduğunu ancak dükkanlarının geliştirdiği uygulamalarla bu duruma yanıt verdiğini söylüyor.
yerel strateji: kiralama ve iade sistemi:
Özyürek, internetin sunduğu kolaylığa karşı mağaza olarak farklı bir değer önerdiklerini belirtiyor. Buna göre, mağazadan yapılan 100 TL ve üzeri alışverişlerde uygulanan kiralama seçeneği öne çıkıyor: müşteriler aldıkları kitabı 4 ay içinde okuyup geri getirdiklerinde ödemenin yüzde 70i iade ediliyor. Özyürek bu uygulamayı, "Türkiye'deki hiçbir internet sitesinin veremeyeceği bir hizmet" sözleriyle tanımlıyor ve fiziki mağazanın sağladığı esnek iade imkânının çevrim içi satıcılarda bulunmadığını vurguluyor.
Ayrıca ikinci el kitap alımına önem veriliyor. Mağazaya getirilen ya da iade edilen kitaplar titizlikle değerlendiriliyor; ihtiyaç halinde dükkan ekipleri, müşterinin yoğun kitap miktarını ya da ulaşım sorunu yaşayanların kitaplarını bizzat adresten alıyor. Bu yaklaşım, tüketicilere daha ekonomik seçenekler sunarken mağazanın raf çeşitliliğini de artırıyor.
öğrenci kenti, değişen tüketim alışkanlıkları:
Özyürek, Eskişehir'in büyük bir öğrenci nüfusuna sahip olmasının hem okuma alışkanlığını hem de çevrimiçi sipariş oranlarını artırdığını belirtiyor. Bu nedenle sınav ve ödev dönemlerinde mağazalarda yoğunluk yaşanıyor. Özyürek, kütüphane oluşturmanın artık birçok aile için "lüks" haline geldiğini; evlerin küçülmesi ve raf bakımının zaman ile maliyet açısından yük getirmesinin, insanların kitapları kiralamayı veya ikinci elde uygun fiyatlı almayı tercih etmesine yol açtığını ifade ediyor.
Sonuç olarak, Eskişehirli kitapçılar e-ticaretin yarattığı baskıya karşı müşteri merkezli çözümler geliştirerek rekabeti kendi lehlerine çevirmeye çalışıyor; Özyürek, halkın bu yaklaşıma olumlu karşılık verdiğini ve internetten alınan kitapların zamanla ikinci el olarak mağazalarına geri döndüğünü aktarıyor.
ESKİŞEHİR'İN E-TİCARET PLATFORMLARINDA EN ÇOK KİTAP SATILAN İLLER ARASINDA YER ALMASIYLA İLGİLİ DEĞERLENDİRMEDE BULUNAN KİTAPÇI ÖZGÜR ÖZYÜREK, İNTERNETİN KENDİLERİ AÇISINDAN OLUMLU OLMAYAN BİR REKABET OLUŞTURDUĞUNU AMA GELİŞTİRDİKLERİ KİRALAMA VE İKİNCİ EL SİSTEMİYLE BU DURUMU TERSİNE ÇEVİRMEYE ÇALIŞTIKLARINI SÖYLEDİ.
