Yemeni ustaları tarih filmleri ve dizileri sayesinde dünyaya açıldı
Gaziantep'te deri el işçiliğiyle üretilen yemeni ve çarıklar, hem yurt içi tarih dizilerinde hem de uluslararası filmlerde kostüm olarak kullanılmaya başladı. El yapımı yemeni modelleri, yeni renk ve tasarımlarla Avrupa başta olmak üzere Rusya ve Finlandiya gibi ülkelere de ihraç ediliyor.
Üretim, malzeme ve gelenek
Yemeniler genellikle manda, sığır ve keçi derisinden el işçiliğiyle hazırlanıyor. Asırlık ustalıkla ilmek ilmek yapılan bu ayakkabılar, sağlıklı ve dayanıklı olmaları nedeniyle rağbet görüyor. Mesleğin en az 600 yıllık bir geçmişi olduğu belirtiliyor ve Osmanlı döneminden kalan bir gelenek olarak tanımlanıyor.
Film ve dizi sektörüyle yeniden canlanan bir zanaat
Unutulmaya yüz tutan bu meslek, son yıllarda yerli tarih dizileri ve bazı uluslararası filmler sayesinde yeniden yaygınlaştı. Hollywood yapımlarının yanı sıra yerli yapımlarda sıkça tercih edilen yemeni, kostüm departmanlarının öncelikli parçası haline geldi. Bu tercihin ardından yurt içi ve yurt dışı dizi ile filmlere yönelik üretim arttı ve geleneksel modeller modern renk ve süslemelerle çeşitlendirildi.
Usta Ahmet Pektaş'ın deneyimi
Ahmet Pektaş, ilkokula başladığı yıllarda mesleğe adım attığını ve yaklaşık 40 yıldır titizlikle sürdüğünü aktarıyor. Pektaş, bu süreci ve üretim pratiğini şu sözlerle anlatıyor: "2000 yılından beri kendi iş yerimi çalıştırıyorum. Hem sanat öğrenirken bir taraftan da okulumuzu ihmal etmemeye gayret ediyorduk. Ama sanat daha ağır bastı. O zamanki gelişen şartlar ister istemez sanata ağırlık verdik. İmalat yapıyoruz. Yemeni mesleği tarihi bir meslek. 600 senesi biliniyor ve daha eskisi bilinmeyen bir meslek. Sanatımız güzel, eski bir sanat. Mesleğimizi 2000 yılından sonra biraz daha canlandırdık, renklendirdik ve canlandırdık. Eskiden tek çeşit yemeni vardı. Biz çeşit yaptık. Filmlere yemeni yapıyoruz. Her rengini çalışıyoruz. Artık her kesimin giymesine hitap ettik."
Pektaş, üretimini sürdürdüğü 500 yıllık Bakırcılar Çarşısından örnekler vererek yapımların taleplerine yönelik çalışmalarını şöyle aktarıyor: "Truva filmi ve Yabancı Damat dizisiyle film ve dizilere yemeni ayakkabı modelleri yapmaya başladık. Sonradan bütün filmlerde ve özellikle tarihi filmlerin kostüm altlarına yemeni kullanmaya başladılar. Eski bir sanat olduğu için biz daha çok tarihi diziler için çalışıyoruz. Bu sanat Osmanlı’dan gelme bir sanat olduğu için kostümleri de Osmanlı döneminden kalan mesleklerin ürünleri oluyor. Genellikle yemeni ürettiğimiz filmler, Diriliş Ertuğrul gibi tarih filmler oldu, bu serüven o diziden sonra başladı. Bazı Rus filmleri var. Menajerler aracılığıyla Rusya’daki film ve dizi yapımcılarına ürün yapıyoruz. Onlara çizmeler ve botlar yapıyoruz. Rusya’da tarihi filmlerde çizme kullanılıyor. Biz o çizmeleri yapıyoruz. Süslemelerini kendileri Rusya’da yapıyorlar."
Kültürel mirasın tanıtımı
Gaziantep'teki yemeni üretimi, binlerce yıllık el sanatı geleneğini yaşatırken kentin kültürel zenginliğini de uluslararası platformlarda görünür kılıyor. Tamamen el işçiliğiyle ortaya çıkan bu ürünler, hem geleneksel kültürü koruyor hem de film ve dizi sektöründe özgün kostüm çözümleri sunuyor.
AHMET PEKTAŞ, YEMENİ AYAKKABILARI YENİ RENK VE MODELLERLE ZENGİNLEŞTİRDİKLERİNİ VE BU SAYEDE YEMENİNİN ÜNÜNÜN HOLLYWOOD'A KADAR ULAŞTIĞINI BELİRTTİ
