Operasyonun kapsamı:
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu tarafından yürütülen soruşturmada, yaş sebze ve meyve piyasasında fahiş fiyat uygulanıp uygulanmadığına ilişkin kapsamlı tespitler yapıldı. Savcılık, dosya kapsamında 41 şüpheli hakkında gözaltı kararı verdi ve 22 ilde 109 adreste arama yapıldı.
Soruşturma çerçevesinde Rekabet Kurulu, Ticaret Bakanlığı ile İstanbul, Ankara, İzmir, Mersin ve Antalya büyükşehir belediyelerinin hal müdürlüklerine müzekkere gönderildi; şüphelilerin ticari işlem hacimlerine ilişkin raporlar dosyaya dahil edildi.
Vergi Denetim Kurulu raporlarının bulguları:
Savcılığın talebi üzerine yapılan Vergi Denetim Kurulu incelemelerinde bin 29 çiftçinin beyanı alındı ve tedarikçi konumundaki şirketlerin defterleri ile belgeleri karşılaştırıldı. 14 Temmuz 2026 ve 3 Eylül 2026 tarihli raporlarda, bazı tedarikçilerin çiftçilerden alınan ürünleri gerçek alış fiyatından daha yüksek gösterecek şekilde müstahsil makbuzu düzenlediği belirtildi.
Raporlarda dikkat çeken tespitlerden birine göre, Ahmet Demir Gıda Nakliye Hayvancılık Et ve Süt Ürünleri Turizm Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 1 Ocak 2025 - 31 Mart 2026 döneminde daha önce ölüm kaydı bulunan kişiler adına müstahsil makbuzu düzenlediği belirlendi. Bu kişilerin bazı ölüm tarihlerinin 2014 ve 2016 yıllarına kadar uzandığı, makbuz tutarlarının ise kişi başına 29 bin lira ile 118 bin lira arasında değiştiği kaydedildi.
Aynı şekilde, Essa Tarım Ürünleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında hazırlanan raporda da daha önce hayatını kaybettiği belirlenen 27 farklı kişi adına makbuz düzenlendiği ve bu kişilerin önemli bölümünün şirkete ürün satmadıklarını beyan ettikleri ifade edildi.
Çiftçi beyanları ve fiyat farkları:
Çiftçi beyanlarında, makbuzlarda gösterilen fiyatlarla gerçek satış fiyatları arasında belirgin farklar olduğu bildirildi. Örnek vakalar raporda ayrıntılı yer aldı:
Bigadiç Derin Tarım Ürünleri tarafından adına 818 bin 125 liralık müstahsil makbuz düzenlenen A.K., kapya biberini şirket adına hareket eden İsmail D.'ye en fazla kilogram başına 11,50 lira'ya sattığını, oysa makbuzlarda kilogram fiyatının ortalama 18,70 lira olarak gösterildiğini belirtti.
Adına 759 bin 776 liralık makbuz düzenlenen C.S. ise ürünlerini 8-9 lira bandında sattığını, belgelere göre makbuzlarda kilogram fiyatının 18,70 ile 23,95 lira arasında gösterildiğini söyledi. E.B. ise adına 1 milyon 236 bin 522 liralık makbuz düzenlendiğini, bu belgelerden haberi olmadığını ve makbuzlarda gösterilen kapya biberini hiç üretmediğini beyan etti.
Kayıt uyumsuzlukları ve miktar farkları:
Raporda Essa Tarım ile ilgili envanter ve ticari kayıtlar arasında uyumsuzluklar olduğuna da dikkat çekildi. Şirketin 2026 yılının ilk üç ayında müstahsil makbuzlarıyla 3 milyon 913 bin 600 kilogram, faturalarla ise 2 milyon 888 bin 124 kilogram sanayi tipi portakal satın aldığı, aynı dönemde satış faturalarında 9 milyon 31 bin 731 kilogram portakal satışı bulunduğu bildirildi.
Dönem başındaki stok kabul edilse bile yaklaşık 2 milyon 230 bin kilogramlık bir farkın karşılanamadığı; şirketin Ocak-Mart 2026 döneminde fatura ile toplam 13 milyon 488 bin 581 kilogram limon, mandalina, nar ve portakal satışı yaptığı, ancak Hal Kayıt Sistemi'ne yalnızca 8 milyon 384 bin 428 kilogram satış bildirdiği kaydedildi. Raporda şirketin net karlılığının 2025 hesap döneminde yüzde 0,50, 2026 ilk çeyreğinde ise yüzde 0,68 olarak beyan edildiği ifade edildi.
Kayıt sistemleriyle ilgili değerlendirme ve soruşturmanın yönü:
Raporda, yaş sebze ve meyve sektöründeki kayıt sistemlerinin farklı kurumlarca farklı amaçlarla yürütüldüğü; Tarım ve Orman Bakanlığı'nın ÇKS, TÜKAS ve ÖKS kayıtları ile Ticaret Bakanlığı'nın Hal Kayıt Sistemi ve Gelir İdaresi Başkanlığı'nın müstahsil makbuzu ve fatura düzeninin büyük ölçüde bağımsız çalıştığı vurgulandı. Bu nedenle tek bir kayıt üzerinden üretimden nihai satışa kadar tüm süreçlerin kesin olarak izlenmesinin mümkün olmadığı, kurum kayıtlarının birbirleriyle karşılaştırılması gerektiği belirtildi.
Soruşturmanın İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından tüm yönleriyle sürdüğü, dosyaya dahil edilen rapor ve beyanların incelemeye devam edildiği açıklandı.
Yaş sebze ve meyvede "fahiş fiyat" operasyonunun detayları ortaya çıktı
