Yağışlar aldatmasın
Prof. Dr. Yusuf Demir, Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü öğretim üyesi, son dönemdeki yağış artışının kuraklık riskini ortadan kaldırmadığını vurguladı.
Artan yağışlar kuraklığı ortadan kaldırmıyor
17 Haziran Dünya Çölleşme ve Kuraklıkla Mücadele Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada Prof. Dr. Demir, Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre 2025-2026 su yılında yağışların birçok bölgede uzun yıllar ortalamasının üzerine çıktığını, bazı bölgelerde geçen yıla göre önemli artışlar görüldüğünü hatırlattı.
Demir, iklim değişikliğinin artık yağışın zamanını, şiddetini ve dağılımını değiştirdiğini; kısa sürede gerçekleşen aşırı yağışların toprağa yeterince nüfuz edemeyip yüzey akışına geçtiğini ve böylece aynı yıl içinde hem sel hem de kuraklık yaşanabildiğini belirtti.
Toprak neminin azalması, yeraltı su seviyelerinin düşmesi, buharlaşmanın artması ve sürdürülemez su kullanımı kuraklığın önemli göstergeleri olarak öne çıkmaktadır.
Karadeniz bölgesine dikkat
Demir, Karadeniz Bölgesi'nde iklim değişikliğinin yeni riskler oluşturduğunu, özellikle Samsun, Trabzon, Rize, Giresun, Ordu ve Artvin'de aşırı yağışların sel ve heyelan riskini artırdığı; yaz aylarında yaşanan kurak dönemlerin su kaynakları ve tarımsal üretim üzerinde baskı oluşturduğunu söyledi.
Orta ve Doğu Karadeniz'de geçmişte düzenli olan yağış rejiminin yerini kısa süreli aşırı yağışlar ve uzayan yaz kuraklıklarına bırakması sel, taşkın ve heyelan risklerini yükseltmektedir.
Yerel yönetimlere çağrı
Prof. Dr. Demir, 2026 yazına hazırlık için belediyelerin ve yerel yönetimlerin bir dizi önlem alması gerektiğini ifade etti. Öne çıkan öneriler şunlardır:
Her belediye için iklim değişikliğine uyum eylem planı hazırlanmalı.
Yağmur suyu hasadı zorunlu hale getirilmeli ve kentsel su kayıp-kaçak oranları düşürülmeli.
Kuraklık eylem planları tüm havzalarda güncellenmeli, tarımsal sulama yatırımları hızlandırılmalı ve yeraltı sularının korunmasına yönelik denetimler artırılmalıdır.
Su ayak izi ve karbon ayak izi uygulamaları yaygınlaştırılmalı; atık su geri kazanımı, gri su kullanımı ve ağaçlandırma ile toprak koruma projeleri desteklenmelidir.
Demir, suyun artık teknik bir konu olmaktan çıkarak stratejik ve güvenlik boyutu olan bir kaynak haline geldiğini; su tasarrufunun bireysel tercih değil, ulusal sorumluluk olduğunu vurguladı.
PROF. DR. YUSUF DEMİR
