Valiliğin denetimleri 2025 hesaplarında ciddi yurt dışı transferlerini belgeledi
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında incelemeye alınan 6 LGBT derneğine ilişkin, İstanbul Valiliği İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğü tarafından hazırlanan denetim raporları kamuoyuna yansıdı. Raporlar, 1 Ocak-31 Aralık 2025 dönemi hesap özetleri ve ek yıllara ilişkin kayıtların incelenmesiyle derlendi.
raporların özet bulguları:
Denetim komisyonlarının hesap özetlerinde yer alan "Yurt Dışından Alınan Yardım" kalemleri birlikte değerlendirildiğinde, Lambda İstanbul, SPoD, HEVİ, LİSTAG, Pozitif Yaşam ve Pozitif İz derneklerinde toplam 32.149.513 TL tutarında yurt dışı yardım kaydı bulunduğu kaydedildi. Raporda, söz konusu toplam içinde SPoD, HEVİ ve Pozitif Yaşam derneklerine kaydedilen tutarların toplam yardım kaydının yaklaşık yüzde 80’ini oluşturduğu belirtildi.
dernek bazlı finansal kayıtlar ve tespitler:
Raporlarda her bir derneğin 2025 yılı hesap özetlerindeki yurt dışı yardım tutarları ayrı ayrı yer aldı. Buna göre SPoD’a kaydedilen yurt dışı yardım 11.199.123 TL, HEVİ’de 7.402.346 TL, Pozitif Yaşam’da 7.237.601 TL, Pozitif İz’de 2.885.811 TL, LİSTAG’ta 2.583.195 TL ve Lambda İstanbul’da 841.434 TL olarak raporlandı.
LİSTAG’a ilişkin raporda, 2024-2026 dönemine ait yurt dışı yardım kayıtları detaylandırıldı; yardımı yapan kuruluşlar, ödeme tarihleri ve tutarlar tek tek sıralandı. Kayıtlara göre European Endowment for Democracy aracılığıyla Belçika üzerinden 2025 ve 2026 yıllarında 5 bin, 8 bin ve 20 bin avro tutarlarında farklı tarihlerde ödemeler yapılmıştı. Hollanda Dışişleri Bakanlığı adına kaydedilen transferler arasında 31.083 avro, 17.258 avro ve 7.173 avroluk ödemeler; Federal Almanya Başkonsolosluğu adına ise 2024 yılında 14.843 avro, 7.135,25 avro, 6.020 avro, 5.730,75 avro ve 3.723 avroluk beş ayrı yardım kaydı yer aldı. Raporda ayrıca İsveç İstanbul Başkonsolosluğu’ndan 1.241.820 TL tutarında yardım alındığı bilgisi yer aldı. Denetim komisyonu, LİSTAG’ın üye kayıt defterinde üye giriş tarihleri gibi bazı zorunlu bilgilerin eksik olduğunu da tespit etti.
Pozitif Yaşam Derneği için hazırlanan bölümde 2024-2026 dönemini kapsayan 26 ayrı yurt dışı yardım kaydına yer verildi. Yardımcı kuruluşlar arasında Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA), Avrupa Komisyonu, Gilead Sciences ve UK Online Giving Foundation bulunduğu kaydedildi. UNFPA adına raporda yer alan ödemeler arasında 23 Şubat 2024 tarihli 11.786.253 TL, 28 Mart 2024 tarihli 12.380.298 TL, 4 Haziran 2024 tarihli 9.153.108 TL ve 8 Temmuz 2024 tarihli 4.071.919 TL tutarlarındaki ödemeler dikkat çekti. Raporda ayrıca 2025 yılında aynı kaynaktan çok sayıda ödeme kaydedildiği belirtildi. Gilead Sciences tarafından 12 Şubat 2025 tarihinde yapılan 33.000 USD tutarındaki ödeme ve Avrupa Komisyonu, UK Online Giving Foundation gibi kaynaklardan avro veya ayrı transferler şeklinde ödemeler raporda yer aldı.
Pozitif İz ile ilgili denetimde, derneğin 2024, 2025 ve 2026 yıllarına ait mali defterleri ile aynı yıllara ait gider belgelerinin denetime sunulmadığı tutanak altına alındı. Raporda bu eksikliğin Dernekler Kanunu hükümleri çerçevesinde mahkemeye bildirilmesi gerektiği ifade edildi. Ayrıca Pozitif İz’in DERBİS kayıtları incelendiğinde, International AIDS Society aracılığıyla İsviçre’den 18 Mart 2024, 20 Aralık 2024, 4 Mart 2025 ve 19 Aralık 2025 tarihlerinde 15’er bin dolardan olmak üzere toplam 60.000 USD tutarında yardım alındığı kaydedildi.
Lambda İstanbul’a ilişkin denetimde dernek merkezinde izinsiz lokal/kültür merkezi faaliyeti yürütüldüğü tespiti yer aldı. Denetçiler, bu faaliyet için yetkili makamlardan alınmış ruhsat, iktisadi işletme vergi levhası veya lokal izin belgesinin bulunmadığını kaydetti. Raporda, bu nedenle dernek başkanı hakkında ayrı bir idari para cezası uygulanması gerektiği ve iki ayrı başlık kapsamında öngörülen toplam idari para cezasının 27.006 TL olduğu değerlendirildi; bunlardan birinin 15.029 TL olduğu belirtildi.
HEVİ’nin mali tablosunda ise 2025 yılı için kayıtlı 7.402.346 TL yurt dışı yardım ile birlikte aynı dönemde 3.084.061 TL bağış ve yardım kaydı bulunduğu, derneğin mali toplamının 10.886.679 TL olarak raporlandığı bilgisi verildi.
tutanaklar ve başsavcılığa bildirim:
Denetim komisyonları raporlarında, özellikle aile ve çocukların korunmasına yönelik değerlendirmelerin de yer aldığı ve tespit edilen hususların Türk Medeni Kanunu’nun 89. maddesi ile resen değerlendirilecek diğer konular kapsamında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilmesi gerektiği kanaatine vardıkları ifade edildi. Raporlar, soruşturmayı yürüten İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Kaçakçılık, Narkotik ve Ekonomik Suçlar Soruşturma Bürosu kayıtlarına esas oluşturacak ayrıntıları içeriyor.
Hazırlanan denetim raporları, hem yurt dışı kaynaklı transferlerin tutar ve tarihlerine ilişkin ayrıntılı tablolar hem de bazı derneklerde tespit edilen kayıt eksiklikleri ve izin süreçlerine ilişkin idari değerlendirmeleri kapsıyor. Komisyonların ilgili tespitleri yargısal süreçte delil ve değerlendirme kapsamında değerlendirilecek.
Valiliğin LGBT derneklerine ilişkin raporları ortaya çıktı: 6 derneğe 32 milyon TL'yi aşan yurt dışı yardım
