Uzun süreli kemik ağrılarında dikkat edilmesi gerekenler
Medicana Bursa Hastanesi Hematoloji Uzmanı Dr. Sertaç Durusoy, özellikle ileri yaşta ortaya çıkan ve uzun süren kemik ağrılarının, açıklanamayan kansızlık ile böbrek fonksiyonlarında bozulmanın multiple myelom açısından dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Hastalığın kemik iliğinde kontrollü olmayan plazma hücresi çoğalması sonucu gelişen bir hematolojik malignite olduğu ve sadece kemikleri değil böbrekler de dahil olmak üzere birçok organı etkileyebildiği hatırlatılıyor. Dr. Durusoy, erken teşhisin organ hasarını önleme açısından kritik önemde olduğunu belirtiyor.
Belirtiler ve hangi yakınmalar birlikte düşünülmeli:
Dr. Durusoy, multiple myelomda en sık rastlanan yakınmaların kemik ağrıları, kansızlığa bağlı halsizlik ve yorgunluk, böbrek fonksiyonlarında bozulma, kanda kalsiyum yüksekliği ve tekrarlayan enfeksiyonlar olduğunu söylüyor. Özellikle ileri yaşta başlayan, nedeni açıklanamayan bel ve sırt ağrıları, kolay gelişen kemik kırıkları ile birlikte kansızlık ve böbrek değerlerinde bozulma varsa multiple myelom mutlaka akla gelmelidir. Bu şikâyetlerin tek başına başka hastalıklarda da görülebileceği, bu yüzden yakınmaların birlikte değerlendirilmesinin doğru tanı için önemli olduğu vurgulanıyor.
Tanı süreci ve kullanılacak testler:
Multiple myelom tanısının tek bir kan tahliliyle konulamayacağı, kapsamlı bir değerlendirme gerektiği belirtiliyor. Bu değerlendirme; tam kan sayımı, böbrek fonksiyon testleri ve biyokimyasal incelemelerin yanı sıra serum ve idrar protein elektroforezi, immünfiksasyon, serbest hafif zincir analizleri, kemik iliği incelemesi ve görüntüleme yöntemlerini kapsıyor. Bu testler hastalığın varlığını saptamanın yanı sıra organ tutulumunun düzeyini ve yaygınlığını da ortaya koyuyor.
Tedavi yaklaşımı ve hedefleri:
Hastalığın biyolojik özelliklerinin tedavi seçiminde giderek artan önemi olduğuna dikkat çeken Dr. Durusoy, kemik iliği örneklerinden yapılan sitogenetik ve moleküler incelemelerin risk grubunu belirlemede yardımcı olduğunu söylüyor. Son yıllarda multiple myelom tedavisinde önemli ilerlemeler kaydedildi; klasik kemoterapi dışında proteazom inhibitörleri, immünmodülatör ilaçlar, monoklonal antikor tedavileri ve uygun olgularda otolog kök hücre nakli güncel seçenekler arasında yer alıyor. Nüks eden hastalıklar için ise CAR-T hücre tedavileri ve bispesifik antikorlar gibi yenilikçi yöntemlerden yararlanılabiliyor. Tedavinin temel hedefi hastalığı mümkün olan en derin düzeyde baskılamak, organ hasarını önlemek, yaşam kalitesini artırmak ve hastaların uzun süre sağlıklı yaşam sürmesini sağlamaktır.
Dr. Sertaç Durusoy son olarak toplumda farkındalığın artırılmasının önemine vurgu yapıyor: uzun süren kemik ağrıları, açıklanamayan kansızlık, böbrek fonksiyonlarında bozulma, tekrarlayan enfeksiyonlar veya kolay gelişen kemik kırıkları ihmal edilmemelidir. Özellikle bu belirtiler bir arada varsa vakit kaybetmeden hematoloji uzmanına başvurulmalıdır, çünkü erken tanı hem tedavi başarısını artırır hem de kalıcı organ hasarlarını önler.
MEDİCANA BURSA HASTANESİ HEMATOLOJİ UZMANI DR. SERTAÇ DURUSOY
