uzun yolculuklarda pıhtı riski ve genel uyarı:
Yaz aylarında artan tatil ve seyahat hareketliliği, saatler süren oturma süreleriyle birlikte bacak damar sağlığında riskleri de artırıyor. Medical Park Ankara Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Dr. Murat İlkar Gelişen, uzun süren uçak, otobüs ve otomobil yolculuklarında hareketsiz kalmanın bacak toplardamarlarında pıhtı oluşumuna yol açabileceğini vurguluyor. Uzman, bu dönemde alınması gereken basit önlemlerin önemine dikkat çekiyor.
riskin büyüklüğü ve tıbbi tanımlamalar:
Dört-beş saatten uzun süren yolculuklar sırasında venöz dolaşımın yavaşlaması sonucunda bacak toplardamarlarında pıhtılaşma gelişebilir. Dr. Gelişen, sağlıklı kişilerde riskin daha düşük olduğunu ancak venöz yetmezliği bulunanlarda pıhtı oluşma riskinin yaklaşık 5,3 kat daha fazla olduğunu belirtiyor. Bacak ana toplardamarlarında gelişen pıhtıya derin ven trombozu, yüzeyel toplardamarlarda gelişene ise tromboflebit deniliyor.
hangi durumlar riski artırır:
Pıhtı oluşumu bazı grup ve durumlarda daha sık görülüyor. Uzun süre hareketsiz kalınan ortopedik, beyin ve karın ameliyatları sonrası dönemler, kanser tanısı veya tedavi sürecinde olan hastalar, lohusalık dönemi ve doğum kontrol hapı gibi hormon tedavisi kullanan kişiler daha yüksek risk altındadır. Ayrıca varis veya kronik venöz yetmezliği olanların dikkatli olması gerekir.
belirti ve acil başvuru işaretleri:
Yolculuk sırasında veya sonrasında bacakta aniden ortaya çıkan kızarıklık, ağrı ve şişlik varsa bu bulgular derin ven trombozu veya tromboflebit göstergesi olabilir. Dr. Gelişen, bacakta oluşan pıhtının koparak akciğere gitmesinin pulmoner emboliye yol açabileceğini ve bunun ölüm riski yüksek, acil müdahale gerektiren bir tablo olduğunu vurguluyor. Bu belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiği hatırlatılıyor.
yolculuk sırasında uygulanabilecek pratik önlemler:
Uzun yolculuklarda birkaç basit alışkanlık riski önemli ölçüde azaltır. Yolculuk boyunca bol sıvı tüketilmesi, mümkünse her 1-2 saatte bir 3-5 dakika yürüyüş yapılması ve otururken ayak bileği ile bacak egzersizleri uygulanması öneriliyor. Venöz yetmezliği bulunan kişilerin seyahat sırasında kompresyon çorabı kullanması etkili bir korunma yöntemidir.
Dr. Gelişen ayrıca, ayakta veya uzun süre oturulduğunda ayak bileklerinde şişlik gelişenlerin venöz yetmezlik açısından değerlendirilmesi gerektiğini; varis düşünülen veya yeşil-mavi damar görünümü olan kişilerin ağrı veya ödem olmasa bile muayene olmasının önemli olduğunu belirtiyor. Yaz yolculuklarını daha güvenli geçirmek isteyenlere damar sağlığını da kapsayan check-up öneriliyor.
MEDİCAL PARK ANKARA HASTANESİ KALP VE DAMAR CERRAHİSİ UZMANI DR. MURAT İLKAR GELİŞEN
