Görüşmenin özeti:
MHP Grup Başkanvekili ve Manisa Milletvekili Erkan Akçay, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ile yaptığı görüşmede Manisa ve ülke üzüm üreticilerinin öncelikli taleplerini iletti. Görüşmede yaş ve kuru üzüm üretimi, rekolte spekülasyonları, TMO alımları, fiyatların açıklanma zamanı ile kaçak ve ithal kuru üzümün sektöre etkileri ana gündem maddeleri oldu.
TMO alımı ve fiyat açıklama zamanı:
Akçay, Türkiye'nin kuru üzüm üretiminde küresel lider olduğunu hatırlatarak, yıllık ortalama 240 bin ton çekirdeksiz kuru üzüm üretimi ve yüzde 45 ihracat payı ile ülkenin bu alandaki önemini vurguladı. Akçay, kuru üzüm ihracatından 2024/2025 sezonunda 547 milyon dolar, 2025/2026 sezonunda 430 milyon dolar döviz elde edildiğini kaydetti.
Üreticilerin fiyat beklentileri açısından TMO alımının düzenleyici rol üstlenmesinin gerektiğini savunan Akçay, rekolte spekülasyonlarının piyasayı aşağı çektiğini ve devlet müdahalesiyle bu spekülasyonların önlenebileceğini belirtti. Buna bağlı olarak kuru üzüm fiyatlarının üreticilerin karar sürecini etkilediği, fiyat açıklamalarının gecikmesinin yaş üzüm fiyatlarını düşürdüğü ifade edildi.
Akçay, fiyatların üreticiler için öngörülebilir olması gerektiğini söyleyerek kuru üzüm fiyatlarının en geç temmuz ayının son haftasında açıklanmasını talep etti. Üreticilerin TMO kuru üzüm fiyatını baz alarak yaş üzüm fiyatını belirledikleri; fiyat açıklaması geciktiğinde üreticinin borç nedeniyle elindekini erken piyasaya sunduğu ve bunun genel fiyatları düşürdüğü aktarıldı.
Rekolte tespiti ve müdahale mekanizması:
Rekolte belirleme sürecinin şeffaf ve çok paydaşlı bir yapıyla yürütülmesi gerektiğini belirten Akçay, tarım il müdürlükleri, çiftçiler, ziraat odaları, bağcılık enstitüsü, TMO, TARİŞ, ticaret borsaları ve ihracatçıların yer alacağı bir komisyon önerdi. Bu komisyon içinden oluşturulacak bir 'Üzüm Müdahale Kurumu' ile fiyat dalgalanmalarının önüne geçilebileceği önerildi.
Denetim, ithalat ve çözüm önerileri:
Manisa özelinde bağcılığın sosyal ve ekonomik önemine dikkat çeken Akçay, kentte yaklaşık 100 bin ailenin geçimini üzümden sağladığını, kurutmalık üzümün yüzde 85 ve sofralık üzümün yüzde 20 payının Manisa'da üretildiğini hatırlattı.
Kaçak ve kalitesiz kuru üzümün iç piyasada fiyat baskısı oluşturduğu ve Türk üzüm markasının uluslararası itibarını tehdit ettiği uyarısı yapıldı. Akçay, özellikle serbest bölgeler üzerinden gerçekleşebilecek kaçak ihracata karşı denetimlerin artırılmasını istedi. Ayrıca 2026/2027 sezonunda ithalat yapılacağı yönündeki iddiaların üreticiyi olumsuz etkileyeceği, ithal üzümlerin Türk ürünleriyle karıştırılması halinde marka değerinin zedeleneceği vurgulandı.
Çözüm önerileri arasında üretim planlaması, havza bazlı destekleme, lisanslı depoculuk sistemi kurulması ve depolama maliyetlerinin desteklenmesi, Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde üzüm için daire başkanlığı oluşturulması, TARSİM kapsamının genişletilmesi yer aldı. Pazarlamada TMO veya Tarım Kredi Kooperatiflerinin ağının kullanılmasının, tarımsal sulama ve işletmelerde elektrik için üreticiye özel tarife uygulanmasının önemine dikkat çekildi.
Üretim maliyetlerini azaltmak amacıyla tarımsal girdiler üzerindeki ÖTV ve KDV'nin kaldırılması ve destek primlerinin doğrudan üreticiye verilmesi talebi de Akçay tarafından dile getirildi. Akçay, bağcılık sektöründeki sorunların hızlıca çözülmesinin hem ülke potansiyelinin değerlendirilmesi hem de bağcılıktan geçimini sağlayan yüzbinlerce ailenin gelirinin korunması açısından hayati olduğunu belirtti.
MANİSA MİLLETVEKİLİ VE MHP GRUP BAŞKANVEKİLİ ERKAN AKÇAY(SOLDA) , TARIM VE ORMAN BAKANI İBRAHİM YUMAKLI’YI(SAĞDA) ZİYARET EDEREK ÜZÜM ÜRETİCİLERİNİN TALEPLERİNİ GÜNDEME TAŞIDI.
