Tek tip ve tek öğün beslenme: uzmanların değerlendirmesi
Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi’nden Diyetisyen Gamze Ustabaş, yaz aylarında kilo vermek amacıyla tek tip veya tek öğün beslenmeye yönelen danışanların sıkça görüldüğünü belirterek uyarılarda bulundu.
Riskler ve olası etkileri:
Ustabaş, "Genel itibariyle tek tip ya da tek öğün beslenmeyi asla önermiyoruz." dedi ve vücudun karbonhidrat, yağ, protein, vitamin ve mineral açısından çeşitlilik gerektiğini vurguladı. Tek bir öğünde yalnızca meyve veya yalnızca hayvansal gıda tüketmenin; mineral ve vitamin eksikliğine, elektrolit dengesizliğine ve insülin dalgalanmasına yol açabileceğini, kronik hastalığı bulunan kişilerde bu etkilerin daha agresifleşebileceğini ifade etti.
Kıtlık metabolizması ve uzun vadeli sonuçlar:
Ustabaş, "Uzun vadede tek tip ve öğün beslenmek maalesef ki kişilerin kıtlık metabolizması (Vücudun uzun süreli açlık veya çok düşük kalori alımı karşısında enerjiyi koruma ve yağ depolama refleksi)nı aktif ediyor." uyarısını yaptı. Bu nedenle yapılan küçük kaçamaklarla verilen kiloların hızla geri alındığını, ayrıca uzun vadede protein eksikliğine bağlı olarak saç dökülmesi ve cilt sorunları gibi olumsuzlukların görülebileceğini belirtti.
Ustabaş, sağlıklı beslenmede sebze, kuru baklagil, et ve balığın dengeli tüketilmesi gerektiğini söyleyerek haftada 2 balık önerisini yineledi. Gebelerde ağır metal riski nedeniyle büyük ve dip balıklarının önerilmediğini, bunun yerine küçük balıkların tercih edildiğini aktardı.
Ustabaş, ayrıca "Rutinde günde 2-3 öğün beslenmek, öğünler arasında ortalama 4-5 saat olabilir. Vatandaşların bu işin uzmanı kişilerden destek almasını öneririm. Sosyal medya bu alanda kirli. Kişilerin hormonal sistemi de bozulur." ifadelerini kullandı.
Balığın önemi ve yerel görüş:
Balıkçı Kenan Balcı ise balığın beslenmede ihmal edilmemesi gerektiğini vurguladı ve "Türkiye’de 10 kere balık tüketiyorsak, dış ülkelerde 100 tüketiyorlar." sözleriyle tüketim farkına dikkat çekti. Balcı, balığın sindirimi kolay, katkı maddesi içermeyen ve dokuları onarmaya yardımcı bir besin kaynağı olduğunu belirterek çeşitliliğin önemini hatırlattı.
Uzmanlar, tek tip veya tek öğün beslenme yaklaşımlarının kısa vadede görülen değişimlere rağmen uzun vadede vitamin-mineral eksiklikleri, kilo koruma sorunları ve hormonal dengesizliklere yol açtığını belirtiyor; bu nedenle bireylerin beslenme düzeni için uzman desteği alması öneriliyor.
DİYETİSYEN GAMZE USTABAŞ
