Enfeksiyon uzmanı uyarıyor: her nezle grip değildir
Kasım ayıyla birlikte hava sıcaklıklarının düşmesi ve mevsim geçişlerinin başlaması, üst solunum yolu enfeksiyonlarında belirgin artışa yol açtı. Hitit Üniversitesi Erol Olçok Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Aysel Kocagül Çelikbaş, vatandaşları uyararak bu vakaların büyük bölümünün aslında soğuk algınlığı olduğunu, grip tablosunun çok daha farklı ve ağır seyrettiğini belirtti.
Bulaşma mekanizması ve günlük riskler:
Çelikbaş, solunum yolu enfeksiyonlarının temas ve damlacık yoluyla yayıldığını açıkladı. Öksürük, aksırık ya da burun silinmesi sırasında ortama saçılan sekresyonların 1 metreye kadar ulaşabildiğini söyledi. Bu nedenle okullarda ve kalabalık ortamlarda yakın oturan çocukların veya erişkinlerin birbirine hastalığı kolaylıkla bulaştırabildiği vurgulandı.
Özellikle kreşe veya anaokuluna ilk kez giden çocukların korunma önlemlerini bilmemesi ve bağışıklık düzeylerinin henüz oluşmaması sebebiyle sık hasta olduklarına dikkat çekildi. Çocukların el yıkama alışkanlığını kazanmasının, masadaki kontaminasyondan kendilerini korumada en önemli adım olduğu belirtildi.
Semptom ayrımı, izolasyon süresi ve günlük uygulamalar:
Soğuk algınlığının genellikle hafif halsizlik, baş ağrısı, burun akıntısı ve hapşırıkla seyrettiğini söyleyen Çelikbaş, gripte ise ateş, şiddetli öksürük ve yataktan kalkmayı zorlaştıracak kas-eklem ağrıları olduğunu dile getirdi. Bu iki klinik tablonun ayırt edilmesinin önemine vurgu yapıldı.
Hastalığın bulaştıktan sonra belirtilerin genelde bir-iki gün içinde ortaya çıktığı ve semptomlar geçene kadar en az 4-5 gün bulaştırıcı olunabildiği kaydedildi. Bu nedenle hasta çocukların okula gönderilmemesi, erişkinlerin ise işe gitmeyip dinlenmesi ve başkalarına hastalığı bulaştırmamaya özen göstermesi gerektiği ifade edildi.
Öksürük veya aksırık sırasında elin ağza kapatılmasından ziyade kolun iç yüzü ile kapatmanın, yayılımı azaltmak açısından önemli bir önlem olduğu belirtildi. Ayrıca yüksek risk grubuyla beraber olan hasta kişilerin maske takmasının, sekresyonların etrafa yayılmasını engellemede etkili olduğu vurgulandı.
Tedavi ve aşı önerileri:
Prof. Dr. Çelikbaş, Dünya Sağlık Örgütü önerileri doğrultusunda her yıl yeni influenza aşısının hazırlandığını, bağışıklamanın Eylül sonu ve Ekim başında başlaması gerektiğini; ancak Aralık sonuna kadar aşı uygulamalarının yapılabileceğini söyledi. Özellikle yaşlılar, kronik akciğer hastalığı olanlar, böbrek veya karaciğer yetmezliği, kanser tedavisi görenler ve bağışıklığı baskılanmış kişiler gibi riskli grupların aşı olması gerektiğini vurguladı.
Aşının hastalanmayı tamamen engellemediği, koruyuculuğunun yaklaşık %60 civarında olduğu; ancak aşılı kişilerin hastaneye yatış ve grip kaynaklı ölümlere karşı korunduğunun gösterildiği ifade edildi. Bu nedenlerle Çelikbaş, risk gruplarının aşılanmasını özellikle önemsediğini belirtti.
Soğuk algınlığında tedavinin istirahat ve destekleyici önlemler olduğunu, grip şüphesinde ise ilk 48 saat içinde başvurulursa antiviral tedavi seçeneklerinin bulunduğunu ve bu ilaçların hastalık süresini kısaltıp hastaneye yatış ile ölüm riskini azalttığını sözlerine ekledi. Tedavi ve izleminin aile hekimleri tarafından yönetilebildiği, bu nedenle soğuk algınlığı şikayetleriyle acil servis başvurularının gereksiz olduğu uyarısında bulundu.
Çelikbaş son olarak, kış döneminde hijyen kurallarına dikkat edilmesi, hasta kişilerin istirahat etmesi, risklilerin aşılanması ve ihtiyaca göre maske kullanımının yayılımı azaltmak için temel önlemler olduğunu yineledi.
PROF. DR. AYSEL KOCAGÜL ÇELİKBAŞ
