Uzmanlardan DNA hasarına karşı yıl boyunca güneş kremi önerisi
İstanbul Beykent Üniversite Hastanesi Deri ve Zührevi Hastalıkları Bölümü'nden Dr. Öğr. Üyesi Elif Topcu, ultraviyole ışınların sadece yazın değil yıl boyu cilde zarar verebildiğini, düzenli güneş koruyucu kullanımının güneş yanıklarını önlemenin ötesinde DNA hasarını azaltarak uzun vadede deri hastalıkları ve cilt kanseri riskini düşürebileceğini belirtiyor.
Niçin yıl boyunca korunmalıyız?
Topcu'ya göre asıl sorun güneşin kendisi değil, güneşte bulunan ultraviyole A (UVA) ve ultraviyole B (UVB) ışınları. Bulutlu havalarda ve gölgede bile ultraviyole ışınların yeryüzüne ulaştığını vurgulayan Topcu, dermatolojik bir rahatsızlık söz konusuysa kışın bile güneş koruyucu kullanılmasını öneriyor.
SPF seçimi ve doğru kullanım
Topcu, ürün seçiminin yanı sıra doğru miktar ve doğru uygulamanın da önemini vurguluyor. Klinik uygulama yaklaşımına göre kışın SPF 30, yaz aylarında ise SPF 50 ve 50+ tercih ediliyor. Ayrıca onaylanmış, denetlenmiş ve standartlarda olan ürünlerin tercih edilmesi gerektiğini belirtiyor.
Mineral (fiziksel) ve kimyasal filtrelerin farkı
Mineral filtreli güneş kremlerinin (içerikler: titanyum dioksit ve çinko oksit) daha hızlı ve etkili bir fiziksel bariyer sağladığını söyleyen Topcu, bu ürünlerin sürüldüğünde bazen ciltte beyaz tabaka bırakabildiklerini aktarıyor. Kimyasal filtreli ürünlerin ise uygulamada daha kolay ve kozmetik açıdan daha kabul edilebilir olduğunu belirtiyor.
2019-2022 döneminde hem FDA hem de Avrupa Birliği (AB) tarafından kimyasal filtrelerin içerik oranları sınırlandırılmış; artık hem fiziksel hem de kimyasal filtrelerde belirlenmiş standartlar uygulanıyor.
Kim hangi ürünü tercih etmeli?
Topcu'nun önerisi şöyle: Hamileler, çocuklar ve melazma ya da dermatolojik tedavi görenler için fiziksel bariyeri güçlü mineral filtreli ürünler uygun. Sağlıklı ve sadece güneş yanığından korunmak isteyen bireyler ise onaylanmış standartlara sahip kimyasal filtreli ürünleri kullanabilir. Önemli olan bireyin yaşı, cilt durumu ve ihtiyaçlarına göre seçim yapmak.
Destek ürünler ve uyarılar
C vitamini serumlarının güneş koruyucularla birlikte destekleyici olabileceğini, C vitamininin güçlü bir antioksidan olarak korumayı artırabildiğini belirtiyor. Buna karşılık retinoik asit içeren ürünlerin yaz aylarında dikkatle ve hekim kontrolünde kullanılması gerektiği uyarısında bulunuyor.
DNA hasarı ve uzun vadeli bakış
Topcu, tek hedefin sadece güneş yanıklarından korunmak olmaması gerektiğini; kronik ultraviyole maruziyetinin DNA hasarına yol açabileceğini, bunun da uzun vadede deri kanserleri ve kalıcı cilt hasarlarına neden olabileceğini söylüyor. Bu nedenle güneş koruyucuyu günlük bir sağlık yatırımı olarak görmek gerektiğini vurguluyor.
Özetle, yıl boyunca doğru ürün seçimi, uygun SPF ve düzenli uygulama ile ultraviyole kaynaklı DNA hasarı ve uzun vadeli cilt sorunları azaltılabilir.
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF TOPCU
