Uzmanlar: Trabzon’da kentsel dönüşüm 'yerinde dönüşüm' yaklaşımıyla planlanmalı
Trabzon’da kentsel dönüşüm çalışmalarının yerinde dönüşüm biçiminde yapılması gerektiği, dönüşüm sürecinin yalnızca yapıları değil aynı zamanda sosyal ve kültürel dokuyu da iyileştirecek şekilde kurgulanmasının önem taşıdığı uzmanlar tarafından vurgulandı.
Riskler ve mevcut durum
Şehir Plancıları Odası Trabzon eski Şube Başkanı ve Yönetim Kurulu Üyeliğini yapan Ercan Şen, şehirde bina bazlı problemlerin geçmişten bu yana sürdüğünü ve birçok mahallenin yapı stokunun oldukça eskimiş durumda olduğunu belirtti. Şen, Trabzon’un ağırlıklı olarak heyelan ve sel-su taşkınları gibi afet riskleriyle karşı karşıya olduğunu vurgulayarak, Beşirli Mahallesi’ndeki son olayda ciddi zararlar yaşandığını; can kaybı olmadığını fakat altyapı, yapısal ve mühendislik sorunlarının ortaya çıktığını ifade etti.
Sosyal ve kültürel dokunun önemi
Şen, kentsel dönüşümün yalnızca fiziksel yapıların yenilenmesi olmadığını; sosyal donatı, parklar, yeşil alanlar ve ticari birimlerin de küçük ölçeklerde mevcut dokuya entegre edilerek ele alınması gerektiğini söyledi. Buna göre amaç, yapısal dönüşümle birlikte sosyolojik ve kültürel dokuyu da koruyup iyileştirmek olmalı. Şen, "Köhneleşme sadece yapıların eskimesiyle değil, orada yaşayan insanların sosyolojik yapısının değişmesiyle de ortaya çıkan bir durum" ifadelerini kullandı.
Vizyon, strateji ve planlama eksikliği
Trabzon için uzun vadeli bir vizyon ve stratejik belge gerekliliğine dikkat çeken Şen, örnek olarak "2050 ya da 2100 hedefi" gibi hedeflerin konulup bu doğrultuda adımlar atılması gerektiğini söyledi. Şen, şu an kentte böyle kapsamlı, analiz edilmiş ve gerektiğinde revize edilebilecek bir stratejik belgenin bulunmadığını; daha çok günü kurtaran, palyatif ve projeci yaklaşımların hakim olduğunu belirtti.
Yerinde dönüşüm önerisi
Şen, Trabzon için tercihin yerinde dönüşüm olması gerektiğini belirterek, bunun mahallenin sakinlerinin orada kalmasını sağlamayı hedeflediğini anlattı: "Yerinde dönüşümden kastımız, o mahallede yaşayan insanların orada kalmasını sağlamaktır. Çünkü bu insanlar o kültürün içinde yaşamış, mahalleyi bilen insanlardır. Onları başka bir yere taşıdığınızda hem sosyolojik sorunlar ortaya çıkıyor hem de bu insanlar kentte mutlu olamıyor."
Ayrıca mevcut uygulamaların hâlâ ağırlıklı olarak yapısal dönüşüme odaklandığını; yapı yenilendiğinde işin bittiğinin varsayıldığını, oysa kentsel dönüşümün insanların yaşam standartlarını ve mutluluğunu yükseltmeyi amaçlayacak şekilde planlanması gerektiğini vurguladı.
Sonuç olarak, uzmanların önerisi Trabzon’da kentsel dönüşümün afetlere dirençlilik, toplumsal süreklilik ve kültürel dokunun korunması ekseninde, yerinde ve bütüncül bir planlama anlayışıyla ele alınmasıdır.
ŞEHİR PLANCILARI ODASI TRABZON ESKİ ŞUBE BAŞKANI ERCAN ŞEN, TRABZON'DA BİNA BAZLI SORUNLAR GEÇMİŞTEN BU YANA DEVAM ETTİĞİNİ BELİRTEREK BİRÇOK MAHALLENİN YAPI STOKU OLDUKÇA ESKİMİŞ DURUMDA OLDUĞUNU KAYDETTİ.
