Uzmandan uyarı: 'Nasıl olsa düşecek' denilen süt dişlerinin ihmali beslenme ve okul başarısını etkiliyor
Kocaeli Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi (KOSTÜ) Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi Pedodonti Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Hülya Çerçi Akçay, süt dişlerinin "nasıl olsa düşecek" düşüncesiyle ihmal edilmemesi gerektiğini belirterek, diş çürüklerinin çocukların ağız sağlığını, beslenmesini ve okul başarısını olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekti.
Süt dişlerinin önemi ve erken tedavi gerekliliği
Akçay, süt dişlerinin 10-12 yıl boyunca ağızda kaldığını hatırlatarak bu dişlerin çiğneme, konuşma ve beslenme fonksiyonları için önemli olduğunu vurguladı. Velilerden sıkça gelen "Bu süt dişi değil mi? Altından daimi diş gelmiyor mu? Neden tedavi etmek zorundayız?" sorularını aktaran Akçay, "Süt azı dişi 10-12 sene boyunca ağızda varlığını sürdürüyor. Çürük olduğunda çocuk yeme içme davranışlarını gerçekleştiremeyebiliyor. Bilimsel araştırmalar gösteriyor ki, çocuğun okul başarısı bile süt dişlerindeki çürükler nedeniyle etkilenebiliyor" dedi ve bu nedenle çürüklerin erken tedavisinin önemini vurguladı.
Diş hekimiyle erken tanışma
Akçay, çocukların dişleri ağrımadan önce diş hekimiyle tanışmasının gerektiğini belirtti: "Ağrı, bizim için artık o dişin son aşamaya ulaştığını gösteriyor. Ağrısı demek, dişin belki de tedavi edilme şansının kaybedilmiş olması anlamına geliyor." İlk muayenenin ilk diş düştüğünde veya 1 yaş doğum gününde yapılmasının aileler için hem çocuk hem de ebeveynlere diyet ve alışkanlık önerileri sağladığını söyledi.
Florür: Doz ve vaka bazlı kullanım
Florürün çürük önleme etkinliği kanıtlanmış tek mineral olduğuna dikkat çeken Akçay, miktar ve dozun hastaya göre planlanması gerektiğini belirtti. Florür kullanımı kararının çocuğun yeme-içme alışkanlıkları, gece beslenmesi, şeker tüketimi ve ağız hijyeni göz önünde bulundurularak verilmesi gerektiğini söyledi: "Florür, diş hekimliği camiasında bilimsel etkinliği kanıtlanmış, çürük önleme etkinliği olan, var olan çürüklerin geri döndürülmesini sağlayan tek mineraldir."
Beslenme, organik gıdalar ve çürük riski
Akçay, "organik" veya "doğal" etiketli gıdaların otomatik olarak dişlere iyi gelmediğini vurguladı. Örneğin organik sıkılmış meyve sularının gün içinde sürekli yudumlanması ağızda sürekli şeker varlığı yaratıp asit ataklarına neden olarak çürük riskini artırıyor. Tükürüğün çürük yapıcı etkiyi nötrleme süresinin 30 dakika olduğunu, ara öğünlerde su içilmesi veya antikariyojenik gıdalar (kaşar, beyaz peynir gibi) tüketilmesinin faydalı olduğunu belirtti.
Diş fırçalama ve ortodontik müdahaleler
Akçay, çocukların dişlerinin sabah kahvaltıdan sonra ve gece yatmadan önce fırçalanması gerektiğini, motor beceriler tam gelişene kadar 6-7 yaşına kadar velilerin fırçalamaya devam etmesi ve 10 yaşına kadar ebeveyn kontrolünde fırçalamanın sürdürülmesinin önemini vurguladı. Ayrıca ortodontik tedaviler için 12 yaşını beklemenin yanlış bir inanış olduğunu; erken dönemde tespit edilen iskeletsel veya dişsel problemlere müdahalenin ileriki tedavi süreçlerini kısaltıp kolaylaştırdığını söyledi.
Diş çıkarma dönemi ve rahatlatma yöntemleri
Diş çıkarma döneminde çocukları rahatlatmak için soğutulmuş, yutma riski düşük gıdalar ve buzlukta bekletilmiş diş kaşıyıcıların güvenli alternatifler olduğunu belirten Akçay, anestezik etki gösteren diş jellerini genellikle önermediklerini, bunun yerine hekim onaylı ve daha temiz içerikli ürünlerin tercih edilmesi gerektiğini söyledi. Diş çıkarma zamanlarının çocuklar arasında farklılık gösterdiğini, genel beklentinin 5-6 ay civarında olsa da 2 yaşına kadar gecikmelerin normal kabul edilebileceğini aktardı. Doğuştan dişli bebeklerin nadir görüldüğünü ve gerektiğinde hekim tarafından değerlendirildiğini ekledi.
Akçay'ın açıklamaları, süt dişlerine yönelik yanlış inanışların düzeltilmesi, erken muayene ve vaka bazlı tedavi planlamasının ailelerin bilinçlenmesi için önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Ebeveynlerin şüphelerinde diş hekimine danışmaları öneriliyor.
NASIL OLSA DÜŞECEK DENİLEN SÜT DİŞLERİ OKUL BAŞARISINI ETKİLİYOR
