Diyabet uyarısı ve temel mesajlar:
Buca Seyfi Demirsoy Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Dr. Can Akçura, diyabetin pankreasın yeterli insülin üretememesi veya vücudun insülini etkili kullanamaması sonucu ortaya çıktığını ve hastalığın uzun süre sessiz seyredebildiğini belirtti. Dr. Akçura, erken tanı, uygun tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle diyabetin kontrol altına alınabileceğini vurguladı.
Diyabetin belirtileri ve tanı yöntemleri:
Hastalığın sık görülen belirtileri arasında sık idrara çıkma, aşırı susama, halsizlik, kilo kaybı ve bulanık görme yer alıyor. Dr. Akçura, kişinin kendini iyi hissetmesinin kan şekerinin normal olduğu anlamına gelmediğine dikkat çekti ve belirtileri olanların sağlık kuruluşuna başvurmasının önemini ifade etti.
Tanıda kullanılan yöntemler arasında açlık kan şekeri, HbA1c ve gerekli durumlarda şeker yükleme testi bulunuyor. Hangi testin uygulanacağına hekimin karar verdiğini belirten Akçura, risk taşıyanların yakınmaları olmasa bile değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Kimler risk altında?:
Birinci derece yakınlarında diyabet olanlar, fazla kilolu veya obez kişiler, hareketsiz yaşam sürenler ve yüksek tansiyonu bulunanlar yüksek risk grubunda yer alıyor. Ayrıca gebelikte diyabet geçirmiş olmak da ilerleyen yıllarda diyabet riskini artırıyor. Amerikan Diyabet Derneği'nin 2026 önerilerine göre, diğer risk faktörleri olmasa bile erişkinlerde taramaya 35 yaşında başlanması gerektiği ifade edildi; fazla kilolu veya ek risk faktörü olanlarda ise tarama daha erken yaşlarda yapılmalı.
Önleme, tedavi ve izlem:
Tip 2 diyabetin önlenmesinde sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite ve uygun vücut ağırlığının korunması büyük önem taşıyor. Dr. Akçura, haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüş gibi orta yoğunlukta hareketi, dengeli beslenmeyi ve tütün ürünlerinden uzak durulmasını önerdi.
Diyabet yönetiminin yalnızca kan şekeri ölçümüyle sınırlı olmadığını belirten Akçura, göz, böbrek, sinir ve ayak sağlığının değerlendirilmesi ile kan basıncı ve kolesterol düzeylerinin izlenmesinin bakımın önemli parçaları olduğunu kaydetti. Düzenli takip ve zamanında tedavinin, diyabete bağlı sağlık sorunlarının önlenmesine veya ilerlemesinin yavaşlatılmasına yardımcı olacağına dikkat çekti.
BUCA SEYFİ DEMİRSOY EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA HASTALIKLARI UZMANI DR. CAN AKÇURA
