Uzmandan buzlu zeminde uyarı: Kösele, kundura ve yüksek topuk ayakkılar kayma riskini artırıyor
Diyarbakır Dağkapı Devlet Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Dr. Rıdvan Altay, yoğun kar yağışı ve eksi derecelere düşen hava koşullarında kaygan zeminlerde artan kırık ve burkulma vakalarına karşı uyarılarda bulundu. Dr. Altay, özellikle yaşlılar, çocuklar ve nörolojik hastalığı olan kişilerin karlı ve donlu günlerde tek başına dışarı çıkmamalarını önerdi.
Hangi ayakkabılar uygun?
Dr. Altay, kış koşullarında ayakkabı seçiminin düşme riskini azaltmada belirleyici olduğunu vurguladı. Ayakkabının kışa uygun, geniş, kauçuk tabanlı ve altı girintili çıkıntılı olması gerektiğini; bu özelliklerin zeminde vakum etkisi yaparak kaymayı azalttığını söyledi. Buna karşılık kösele ayakkabı, kundura ve yüksek topuklu ayakkabılar kuru ortamlar için uygun olup buzlu ve donlu zeminde kayma riskini ciddi oranda artırdığı için uygun değildir.
Dr. Altay, bazı durumlarda ayakkabı üzerine çorap geçirilmesinin sürtünme kuvvetini artırarak kayma riskini azaltabileceğini ancak bunun çorabın ıslanıp donması halinde etkisini hızla kaybedeceğini ve yürümeyi güvenli kılmayacağını belirtti. Ayrıca karın daha yumuşak olduğu zeminlerde ve çim gibi buzlanmayı azaltan alanlarda yürünmesinin düşmelere karşı koruyucu olduğunu ifade etti. Olası ayak bileği yaralanmalarını azaltmak için ayak bileğini kavrayan botların tercih edilmesi gerektiğini ekledi.
Yürüyüş tekniği ve alınması gereken önlemler
Karlı ve donlu zeminde yürüyüş tarzının önemine dikkat çeken Dr. Altay, küçük adımlar atılması, her basışta zeminin kontrol edilmesi ve yavaşça yük verilmesi gerektiğini söyledi. Hızlı ve geniş adımların kayma durumunda dengenin kaybına yol açabileceğini belirtti. Yürüme sırasında gövdenin hafif öne eğik tutulduğu, kolların yanlardan açık ve dizlerin hafifçe kırık olduğu, küçük ve yavaş adımlarla yapılan 'penguen yürüyüşü' önerildi. Ayrıca bir baston, şemsiye veya baton gibi destekler kullanılabileceğini, ellerin kesinlikle cepte olmaması gerektiğini vurguladı; çünkü eller cepte olunca düşme esnasında kafa travması riski artar ve kişinin kendini koruma refleksi zayıflar.
Dr. Altay, özellikle ileri yaştaki kişilerde düşmelere bağlı kırık riskinin gençlere göre daha yüksek olduğunu, bu nedenle yaşlıların mecbur kalmadıkça karlı havalarda dışarı çıkmamalarının uygun olacağını belirtti. Yürürken iki elin dolu olmamasına, en az bir elin boşta olmasına özen gösterilmesi, ağır eşyaların ve çocukların kucakta taşınmaması gerektiğini söyledi. Merdivenlerin metal, mermer ve granit gibi malzemeden olması nedeniyle kar yağdığında daha kaygan hale geldiğini, merdiven inerken ve çıkarken her basışta zeminin kontrol edilip korkuluklardan destek alınmasının faydalı olduğunu belirtti.
Düşme sonrası yapılması gerekenler
El, el bileği ve dirsek kırıklarının sık görüldüğünü belirten Dr. Altay, düşme sırasında dirseklerin bükülü tutulması, ellerin göğüs hizasında baş ve yüzü koruyacak şekilde olması gerektiğini söyledi. Mümkünse düşüşü kontrollü olarak yana yuvarlanma hareketiyle karşılamanın darbe etkisini azaltabileceğini belirtti.
Düşme sonrası hemen ayağa kalkılmaması, kol ve bacakların hareket ettirilerek kontrol edilmesi gerektiğini vurgulayan Dr. Altay, hareket ettirilebiliyor ve belirgin şekil bozukluğu, morarma veya kanama yoksa destek alarak yavaşça ayağa kalkılabileceğini söyledi. Ancak ayak bileği, bacak, kalça veya diz gibi bölgelerde yaralanma, morluk, kanama veya şekil bozukluğu varsa kesinlikle ayağa kalkılmamalı ve sağlık ekiplerinden yardım istenmelidir. Özellikle bacak kırığı şüphesinde üzerine basılmaması gerektiğini hatırlattı. Düşme veya çarpma sonrası hareketle artan ağrı, şekil bozukluğu, ödem ve kanama ciddi yaralanmanın göstergesi olabilir.
Dr. Rıdvan Altay'ın verdiği bu uyarılar, karlı ve donlu zeminde hem doğru ekipman seçimi hem de dikkatli yürüyüşle kırık ve burkulma risklerinin azaltılabileceğini gösteriyor.
DİYARBAKIR DAĞKAPI DEVLET HASTANESİ ORTOPEDİ VE TRAVMATOLOJİ UZMANI DR. RIDVAN ALTAY, KÖSELE AYAKKABI VEYA KUNDURALAR, YÜKSEK TOPUKLU AYAKKABILAR KURU ORTAMLAR İÇİN UYGUN OLUP, KAYMA RİSKİNİ CİDDİ MANADA ARTIRACAĞI İÇİN UYGUN OLMADIĞINI SÖYLEDİ.
