Karadeniz Teknik Üniversitesi'nden boğulma uyarısı
Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Tıp Fakültesi Anestezi Anabilim Dalı Yoğun Bakım Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Hülya Ulusoy, yaz aylarında deniz, göl, akarsu ve havuzlarda artış gösteren boğulma vakalarına ilişkin uyarılarda bulundu. Ulusoy, suda boğulmanın hem dünyada hem de Türkiye'de önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu vurguladı.
Önlenebilir nedenler ve temel önlemler
Ulusoy, boğulmaların büyük ölçüde önlenebilir nedenlere bağlı olduğunu belirterek, yüzme bilmemek, tehlikeli bölgelerde suya girmek, çocukların gözetimsiz bırakılması ve alkollü şekilde yüzme gibi davranışların riski artırdığını söyledi. Basit tedbirlerle çok sayıda ölümün engellenebileceğini ifade etti.
Çocuklarda artan risk
Özellikle çocukların risk grubunda olduğuna dikkat çeken Ulusoy, çocukların birkaç dakika içinde ve çoğu zaman sessiz şekilde boğulabildiğini belirtti. Ailelerin su kenarında çocuklarını sürekli gözlem altında tutmaları gerektiğini, çocukların kol mesafesinden uzaklaştırılmaması ve ebeveynlerin kısa süreliğine bile dikkatini başka yöne çevirmemesi gerektiğini vurguladı.
Cankurtaran, rip akıntıları ve yüzme davranışları
Vatandaşların cankurtaran bulunan ve güvenli olduğu bilinen alanlarda yüzmeyi tercih etmeleri gerektiğini söyleyen Ulusoy, Karadeniz kıyılarında görülen rip akıntılarının (çeken akıntı) ciddi tehlike oluşturduğunu aktardı. Rip akıntısına yakalanıldığında enerjiyi koruyup önce suyun üzerinde kalmaya çalışılması, ardından kıyıya paralel yüzerek akıntı bölgesinden çıkılması ve sonrasında kıyıya ulaşılması gerektiğini anlattı. Ayrıca asla tek başına denize girilmemesi, alkol alındığında denize girilmemesi gerektiğini hatırlattı.
Balıklama atlama ve omurga yaralanmaları
Gençlerin gösteriş amaçlı yaptıkları balıklama atlamaların ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirten Ulusoy, zemin veya su derinliğinin değişmiş olabileceğini; kaya zemini ya da sığ suya balıklama atlamanın belden veya boyundan aşağısında felce yol açabilecek omurilik hasarlarına neden olabileceğini söyledi. Bu tür yaralanmaların kişinin hayat boyu tekerlekli sandalye veya yatağa bağımlı kalmasına yol açabileceğini vurguladı.
Kurtarma, ilk yardım ve hayati zaman penceresi
Boğulma tehlikesi yaşayan kişilerin filmlerde gösterildiği gibi bağırarak yardım çağırmadığını; nefes alma refleksiyle su yuttukları için genellikle sessizce suyun dibine gömüldüklerini belirten Ulusoy, bir kişiye müdahale ederken kurtarıcının önce kendi güvenliğini düşünmesi gerektiğini söyledi. Kıyıdakilerin derhal 112'yi araması, kurtarıcılar tarafından ip veya can simidi benzeri uzaktan yardım araçları kullanılması gerektiğini vurguladı. Müdahaleyi gerçekleştirecek kişi profesyonel eğitim aldıysa, kurtarıcının da boğulan kişiyi kendi güvenliğini koruyarak sudan çıkarması gerektiğini ifade etti.
Kişi kıyıya çıkarılır çıkarılmaz önce şuuru ve solunum kontrol edilmeli; karnına bastırma, kusturma veya ters çevirme gibi zaman kaybettirici manevralardan kaçınılmalıdır. Eğer kişi şuuru kapalıysa veya solunum yoksa, eğitimli kişiler tarafından kurtarıcı soluk ve kalp masajı uygulanarak 112 ekipleri gelene kadar hayatta tutulmaya çalışılmalıdır. Ulusoy, ölümün akciğerlerdeki sudan değil, beyin ve kalbin oksijensiz kalması nedeniyle oluştuğunu, oksijensiz kalmanın ise iki-üç dakika içinde geri dönüşsüz beyin hasarına yol açabileceğini belirtti.
Tuzlu su, tatlı su ve enfeksiyon riski
Ulusoy, tuzlu su ile tatlı suyun elektrolit dengesi üzerindeki farklı etkilerinin akciğer hasarını değiştirebileceğini ancak ölümün oksijensiz kalma süresiyle ilişkili olduğunu söyledi. Ayrıca kirli su, bataklık veya pis su birikintilerine maruz kalan ve şuuru kapanan kişilerin aspirasyon pnömonisi, enfeksiyon veya sepsis riski taşıdığını ekledi.
KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ (KTÜ) TIP FAKÜLTESİ ANESTEZİ ANABİLİM DALI YOĞUN BAKIM BİLİM DALI BAŞKANI PROF. DR. HÜLYA ULUSOY, YAZ AYLARINDA ARTAN SUDA BOĞULMA VAKALARINA DİKKAT ÇEKEREK VATANDAŞLARI TEDBİRLİ OLMAYA ÇAĞIRDI.
