Uzman uyardı: İdrar rengindeki koyulaşma safra taşı ve kanal tıkanıklığının habercisi olabilir
Medicana Sağlık Grubu Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Erol Çakmak, safra taşı hastalığının sıklıkla belirti vermeden ilerlediğini, ancak bazı bulguların uyarıcı olabileceğini vurguladı. Safra taşı tanısının sıkça tesadüfen konulduğunu belirten Çakmak, özellikle sarılık ve idrar renginde koyulaşma gibi değişimlerin safra yollarında tıkanıklığın işareti olabileceğini söyledi.
Safra taşlarının sessiz seyri
Çakmak, safra kesesinin karaciğer altında yer alan ve sindirime yardımcı safra depolayan armut şekilli bir organ olduğunu anlattı. Safra taşlarının, safradaki kolesterolün kristalleşmesi ile zaman içinde oluştuğunu; safrada aşırı kolesterol veya bilirubin bulunması ya da safra kesesinin yeterince boşalamamasının taş oluşumuna yol açabileceğini belirtti. Ayrıca çoğu safra taşının belirti vermediğini ve ultrasonografik incelemeler sırasında tesadüfen saptandığını kaydetti.
Belirtiler ve uyarı işaretleri
Safra kesesi içindeki taşların çıkışı tıkaması ya da safra kanalına düşmesi durumunda çeşitli belirtiler ortaya çıkabileceğini söyleyen Çakmak, bu durumda görülebilecek yakınmalar arasında karın ağrısı, sarılık, idrar renginin kırmızı veya kahverengiye dönmesi, ateş, üşüme, titreme, bulantı ve kusma bulunduğunu belirtti. Çakmak, "Safra kanalına düşen taşlar, ciddi ve hayati riskler oluşturabilir" uyarısını yineledi ve bunun akut pankreatite yol açabileceğine dikkat çekti.
Tanı yöntemleri
Tanıda muayene bulgularının yanı sıra kan ve idrar tetkikleri, ultrasonografi ve gerekli durumlarda bilgisayarlı tomografi ile MR gibi görüntüleme yöntemlerinin kullanıldığını belirten uzman, bu testlerin tıkanıklığın yerini ve etkisini değerlendirmede yol gösterici olduğunu ifade etti.
Tedavi seçenekleri ve yeni teknolojiler
Safra kesesi hastalıklarında en sık tercih edilen tedavi yönteminin laparoskopik cerrahi olduğunu söyleyen Çakmak, safra kesesi ameliyatlarının yüzde 5’inden daha azının açık cerrahi ile yapıldığını aktardı. Safra kanalına taş düştüğünde ise taşın endoskopik yöntemle çıkarılmaya çalışıldığını; bu amaçla uygulanan yöntemin ERCP olduğunu belirtti. Ancak bazı zorlu taşların ERCP ile çıkarılamayabildiğini ifade etti.
Bu noktada geliştirilen kolanjioskop cihazının önemli avantaj sağladığını vurgulayan Çakmak, ucu yaklaşık 1 milimetre çapında kamera bulunan sistem sayesinde safra yollarının doğrudan görüntülenebildiğini, zorlu taşların lazerle kırılarak çıkarılabildiğini söyledi. Bu yöntemle hastaların daha büyük ve riskli ameliyatlardan korunabildiğini, ayrıca safra ve pankreas kanallarındaki darlıklar, şüpheli lezyonlar ve tümörlerin doğrudan görüntülenip tanı amaçlı biyopsi alınabildiğini ifade etti.
Uzman notu
Prof. Dr. Çakmak, safra taşı hastalığının çoğunlukla sessiz ilerlediğini ancak idrar rengindeki değişim ve sarılık gibi işaretlerin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirterek, bu belirtileri yaşayan kişilerin vakit kaybetmeden sağlık kuruluşlarına başvurmasını önerdi.
BAZI HASTALARDA BELİRTİ GÖSTERMEDEN İLERLEYEN HASTALIKLARDAN BİRİSİ OLAN SAFRA TAŞI RAHATSIZLIĞI İLE İLGİLİ AÇIKLAMA YAPAN MEDİCANA SAĞLIK GRUBU GASTROENTEROLOJİ UZMANI PROF. DR. EROL ÇAKMAK, “SAFRA KANALINA DÜŞEN TAŞLAR, CİDDİ VE HAYATİ RİSKLER OLUŞTURABİLİR” DEDİ.
